Nga Lavdrim Lita
Modelet ndryshojnë me kohën, liderët ndryshojnë nga rrethanat. Modeli “Putin” që adhurohet e praktikohet në disa vende të rajonit tonë mori dy ditë më parë përgjigjen e merituar në humbjen e referendumit të kryeministrit Viktor Orban, i cili thirri një referendum kundër politikave të BE për kuotat e emigrantëve në Hungari. Maxhoranca e qytetarëve hungarezë e braktisi modelin e politikës oligarkike, duke protestuar në heshtje dhe qëndruar në shtëpi.
Referendumi i thirrur nga kryeministri Orban ishte në formë proteste dhe një mënyrë për të bllokuar vendimarrjen e përbashkët europiane të sanksionuar në traktatet e BE. Veprimi i kryeministrit Orban nuk ishte vetëm një kryengritje kundër vendimit të BE-së, por edhe kundër një fenomeni, që ai e cilëson emigracionin si “helmim” të kulturën europiane dhe burim i terrorizmit nga myslimanët. Orban ia faturoi “helmimin” e Europës kancelares gjermane Merkel, e cila përmes politikës së dyerve të hapura për azilantët sirianë ka orientuar emigracionin masiv.
Modeli Orban ka tipare të paradigmës Putin në kthimin e institucioneve në instrumente të mbajtjes së pushtetit pa prodhuar mirëqenie. Pak vite më parë Orban synoi ta kthente Bankën Qendrore Hungareze në një zyre poste, të kufizonte lirinë e mediave, internetit dhe sulmon ashpër opozitën. Ai madje ka deklaruar haptazi se liberalizmi i aplikuar në demokraci është i panevojshëm. Orban kërkon një demokraci të kontrolluar dhe për këtë arsye ka marrë duartrokitjen e Putinit.
Për kundër modelit Orban qëndron “modeli Shuman” në politikën europiane, që ndiqet nga kancerlarja gjermane Angela Merkel. Robert Shuman, i mirënjohur si arkitekti i Europës, ka qenë disa herë Ministër i Jashtëm e kryeministër i Francës dhe përmes “deklaratës Shuman” nisi një proces bashkimi e pajtimi të Europës të shkatërruar nga Lufta e Dytë Botërore.
Modeli i tij është modeli i një lideri të butë, por të vendosur, që kur vështirësia për të marrë vendime më shumë e inkurajonte sesa e demoralizonte.
Robert Shuman është përfaqësues i modelit “pro” në politikë. Sipas tij, aleanca e njerëzve “pro” është mekanizmi më transformues për të ndikuar në një shoqëri të lirë dhe demokratike. Sekreti i aleancës “pro” është tek vendosja e mirëqenies, zhvillimit dhe paqes në radhë të parë. Aleanca kundër është e përacaktuar të dështojë në mjedise plotësisht të korruptuara.
(Boldnews.al)
