Ashtu sikurse edhe në Shqipëri, edhe për ndërtimin e autostradës në Kosovë ka pasur akuza të shumta për korrupsion.
Segmenti nga Morini në drejtim të Podujevës i ka kushtuar buxhetit të Kosovës 1.3 miliardë dollarë, ndërsa shuma fillestare ishte parashikuar 1 miliardë dollarë.
Sipas një analize të “Foreign Policy”, një milje rrugë i ka kushtuar Kosovës 25 milionë dollarë. Projekti ishte më i shtrenjti në historinë moderne të Kosovës, por është një nga rrugët më cilësore në Ballkan.
Projekti është zbatuar nga firma turko-amerikane Bektel-Enka dhe për marrjen e tenderit, në lojë është futur edhe ish-ambasadori amerikan në Kosovë, Christopher Dell. Sipas analizës, kontrata për rrugën shihet nga shumë si një “marrëveshje e keqe për taksapaguesit kosovarë”.
Rruga është e gjatë 48 milje dhe me katër korsi, e cilësuar si e cilësisë së lartë. Por sot, vazhdon analiza, autostrada është praktikisht bosh, pasi është përdorur më pas një e treta e kapacitetit të saj. Të dhënat bëhen me dije nga qeveria atje. Rruga shtrihet në një nga vendet më të varfra të Evropës Juglindore, ku një në tre kosovarë jeton në varfëri në më pak se 2.18 dollarë në ditë.
Në artikullin e gjatë, prestigjiozja thekson se përgjigja e ndërtimit të saj nga Bechtel me një shumë kaq të lartë nuk është plotësisht e qartë.
“Ajo që është e qartë, megjithatë, është se autostrada është vetëm një nga projektet e fundit të ndërtuara nga Bechtel në Ballkan dhe ndaj ngrihen shqetësimet rreth praktikave të biznesit duke shfrytëzuar portretin e korporatës, që përfshin çmime të larta, transparencë të dobët dhe akuza për korrupsion”,shkruan “Foreign Policy”.
Bechtel, një nga kontraktuesit e mëdhenj në Shtetet e Bashkuara dhe ndërtuesi i tretë për autostrada, në vitet e fundit ka ndërtuar tejet shtrenjtë rrugë të tilla në Kosovë, Shqipëri, Kroaci dhe Rumani.
Ambasadori Dell është simbol i shqetësimeve për projektet e kompanisë në Ballkan dhe pas daljes së tij në pension në vitin 2013, është punësuar si përfaqësues i kompanisë në Mozambik. Oferta e punës ndaj tij ishte bërë në korrik të vitit 2012, një muaj përpara se të largohej nga Kosova, ndërsa po vijonte puna për ndërtimin e autostradës.
Kjo do të thotë se ai është përfshirë në konflikt interesi, por kompania e cilëson si shpifje. Sipas “Foreign Policy”, Dell teksa ishte ambasador në Kosovë ka gjeneruar të ardhura për punëdhënësin e tij të ri.
Por në Kosovë, si Bechtel dhe Dell vazhdojnë të përballen me akuza. “Askush nuk ishte kundër rrugës, por mënyra me të cilën është kontraktuar dhe të ndërtuar”, tha Lumir Abdixhiku, drejtor ekzekutiv i Institutit për Hulumtime Zhvillimore Riinvest në Prishtinë.
“Ne mund të kishim ndërtuar një rrugë shumë të bukur, por ndërkohë mund të kishim shumë para të rezervuara për kujdesin shëndetësor dhe arsimin”, shtoi ai. Projekte të tilla të kompanisë janë tejet të shtrenjta në vende të varfra.
