Vendimi i samitit të BE të premten e kaluar shkaktoi hidhërim në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor. Pasojat politike të refuzimit mund të jenë serioze, dhe shumë liderë të BE-së tashmë folën për një “gabim historik”. Veçanërisht e hidhur është mos fillimi i negociatave të pranimit për Maqedoninë. Vendimi i Brukselit shkaktoi një krizë politike në vend – Udhëheqësi socialist Zoran Zaev foli për një “padrejtësi të madhe historike” dhe njoftoi zgjedhje të parakohshme për prillin e vitit të ardhshëm dhe dorëheqjen e tij për janar.
Maqedonia e ndryshoi emrin e saj në “Maqedoninë e Veriut” pas gati tre dekadash mosmarrëveshje të vazhdueshme të emrit me fqinjin Greqinë. Kjo nuk ishte vetëm një ngjarje në historinë botërore, por edhe jashtëzakonisht poshtëruese për shumicën e Maqedonasve. Sidoqoftë, qeveria nën kryeministrin Zaev në të ashtuquajturën marrëveshje të Prespës përfundoi këtë kompromis të dhimbshëm historik – gjithashtu për të pastruar rrugën për negociatat e pranimit me BE.
Prishja e tabuve mund të kthehet në normë
Për më tepër, Maqedonia e Veriut aktualisht është vendi i vetëm në Ballkanin Perëndimor që po kërkon seriozisht reforma themelore demokratike dhe të sundimit të ligjit. Procesi është me probleme dhe shoqërohet nga shumë pengesa, një skandal i rëndë korrupsioni ka tronditur vendin për disa muaj tani. Sidoqoftë, që nga “Revolucioni i Ngjyrosur” i suksesshëm i vitit 2016, Maqedonia ka qenë një shembull pozitiv në rajon.
Në rastin e Shqipërisë, refuzimi i negociatave të pranimit në BE është më i kuptueshëm. Reforma në drejtësi dhe shtetin e së drejtës ka ngecur. Kryeministri socialist Edi Rama, në detyrë që prej vitit 2013, dyshohet se ka mbajtur partinë e tij në pushtet me ndihmën e krimit të organizuar, veçanërisht të mafias së drogës. Vetë Rama, i njohur në Perëndim për paraqitjen e tij në atlete dhe i admiruar si artist, kultivon një stil gjithmonë e më autoritar në politikën e brendshme. Ndarja e negociatave të pranimit- me një shtyrje për Shqipërinë dhe një fillim për Maqedoninë Veriore- do të ishte një mundësi për BE-në që të ruajë besueshmërinë e saj në rajon. Sidoqoftë, Franca rezistoi edhe kundër kësaj,” shkruan revista.
Ndarja e negociatave të pranimit – me një zhvendosje për Shqipërinë dhe një fillim për Maqedoninë veriore – do të ishte një mundësi për BE-në të ruajë besueshmërinë e saj në rajon. Sidoqoftë, Franca zgjodhi të rezistonte në këtë mënyrë. Kështu, BE-ja ka ndërprerë një mundësi, duke ndikuar me qetësi dhe stimulim në Ballkanin Perëndimor. Prishja e tabusë politike dhe rregullat e ligjit tani mund të bëhen gjithnjë e më shumë normative..
