Në “ndikimi global” të tyre nga 2015, firma e arkitekturës BIG hapet me këtë deklaratë madhështore: “Në BIG, arkitektura nuk ka të bëjë me ndërtimin e monumenteve, por për krijimin e mundësive për jetën e njerëzve”. Nën titullin “Anti-Korrupsion”, arkitektura e themeluar dhe e udhëhequr nga arkitekti danez Bjarke Ingels deklaron si në vijim:
Ne […] kemi një politikë me zero tolerance ndaj korrupsionit në të gjitha format e tij. […] Kur zgjedh projektet për të ndjekur, BIG gjithashtu siguron që bashkëpunëtorët dhe klientët tanë nuk janë të përfshirë në asnjë aktivitet që sugjeron korrupsion. Ne nuk do të japim ose pranojmë ryshfet në asnjë formë, dhe ne nuk do të përdorim mashtrime apo shkelje të besimit për të fituar një avantazh të padrejtë ose të pandershëm. BIG nuk do të marrë pjesë në korrupsion; BIG nuk do të kontribuojë në korrupsion; BIG nuk do të mbështesë korrupsionin.
Gjatë muajve të fundit, si rezultat i përfshirjes së BIG në skandalin e shpronësimit të tokës publike në të cilën do të ndërtohet Teatri Kombëtar, është bërë e qartë se pozicioni i saj “anti-korrupsion” është një zbavitje krejtësisht e turpshme.
Siç është dokumentuar tashmë në faqet e Exit, BIG fillimisht e nisi me mashtrim duke pretenduar se kishte fituar një “konkurs publik” për rindërtimin e Teatrit Kombëtar. Kjo ishte një kërkesë, pasi arriti te firma e arkitekturës, e cila shpejt u tërhoq prapa një marrëveshjeje që thuhet se ishte nënshkruar me “klientin” e tyre (ata gjithashtu refuzuan të konfirmonin klientin e tyre aktual).
Drejtori i Përgjithshëm i Komunikimeve Daria Pahhota gjithashtu pohoi në një email për Exit se Bashkia e Tiranës do t’i siguronte publikut prova për këtë konkurs, rregulloret e tij, anëtarët e jurisë dhe një raport. Gjithashtu rezultoi që edhe ky të ishte mashtrim.
Jo vetëm që Bashkia e Tiranës refuzoi të dorëzojë këto dokumente, por doli që bashkia e Tiranës nuk kishte një rol të rëndësishëm në të gjithë projektin e rindërtimit të Teatrit Kombëtar. Në vend të kësaj, Ministria e Kulturës formuloi një “ligj të posaçëm” të paprecedent, i cili do t’i heqë Agjencisë së Këshillit Bashkiak të Tiranës pronësinë e tokave publike që zotëron. I njëjti ligj përjashton plotësisht procedurat standarde të prokurimit publik regjistruar në ligj një kompani private të vetme, Fusha shpk.
Ndërkohë, ndërsa aktorët dhe regjisorët organizuan protesta çdo javë derisa u mashtruan në mediat nga pala qeveritare, arkitekti Bjarke Ingels dha një raport pozitiv nga Barcelona ndërsa qeveria miratoi ligjin e posaçëm për teatrin e ri. Kjo nuk ishte gjë tjetër veçse një shkelje e plotë e çdo besimi me pretendimin e “krijimit të mundësive për jetët njerëzore”.
Në arsyetimin e ligjit të posaçëm që qeveria e ka dërguar tani në parlament nëpërmjet një procedure të përshpejtuar. Vlerësohet se i gjithë territori publik i shumë lakmuar në qendrën e Tiranës, prej 8,465 m2, është për qëllim t’i ‘shitet’ blerësit të e paracaktuar, kompaninë së ndërtimit Fusha shpk, në total 95,567,619 lekë (~ 760,000 euro), ose 470 euro / m². Për të krahasuar: apartamente në të njëjtën zonë shiten për 2,500 € / m2.
Për këtë arsye ne jemi përballur me një formë të pashembullt të tjetërsimit dhe grabitjes së tokës shtetërore nga një kompani private dhe një sulmi të plotë mbi parimin e barazisë para ligjit. Për të mos përmendur se ky transaksion, tërësisht i tërhequr nga tregu dhe shqyrtimi publik, dëmton shumë financat e shtetit.
Ekziston vetëm një arsye pse një shtet do të shkaktojë një dëm të tillë në vetvete dhe mbi sundimin e ligjit: korrupsioni masiv.
BIG kështu merr pjesë në korrupsion; kontribuon në korrupsion; dhe mbështet korrupsionin./ Exit.al
