NOAA, agjencia amerikane e motit, ka konfirmuar fillimin e ‘El Niño’ në Paqësorin tropikal, me një mundësi prej 63%. Fenomeni mendohet të jetë “ndër më intensivët e regjistruar që nga viti 1950”. Në fillim të qershorit, Organizata Botërore Meteorologjike (OBM) njoftoi se El Niño kishte një shans prej 80% të ndodhte para shtatorit. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, tha se El Niño “do t’i shtojë ‘benzinë zjarrit’ të një bote që tashmë po ngrohet”. Sipas OBM-së, El Niño i mëparshëm i viteve 2023-2024 kontribuoi që viti 2024 të kryesonte listën e viteve më të ngrohta të regjistruara.
Çfarë është El Niño?
El Niño është ngrohja ciklike e ujërave sipërfaqësore të Oqeanit Paqësor lindor përgjatë bregdetit ekuatorial të Amerikës së Jugut. Peshkatarët peruanë e quajtën El Niño – në spanjisht për “Foshnja Jezus” – sepse ndodhte çdo pesë deri në tetë vjet rreth sezonit të Krishtlindjeve. Dikur mendohej se ishte një fenomen thjesht lokal, por klimatologët kanë zbuluar se El Niño në fakt ndikon në klimën në pothuajse të gjithë planetin, duke prekur madje edhe rajonet evropiane dhe mesdhetare, edhe pse ato janë mbi 10,000 kilometra nga bregu i Perusë. El Niño formohet kur temperatura sipërfaqësore e Paqësorit lindor është 0.5°C mbi mesataren për një periudhë tremujore, gjë që e kanë verifikuar ekspertët e NOAA-s. Ngrohja e ujit shkaktohet nga një ndryshim në qarkullimin e erërave të tregtisë në Paqësorin ekuatorial: ato zakonisht fryjnë nga lindja në perëndim; nëse drejtimi i tyre ndryshon, uji i ngrohtë grumbullohet në brigjet e Amerikës së Jugut.
Efektet
Efektet e El Niños nuk janë uniforme në të gjithë rajonin. Kushtet e thatësirës po vendosen në Amazonë, Australi dhe Azinë Juglindore, ndërsa Kina, Afrika Qendrore dhe Shtetet e Bashkuara jugore po përjetojnë rritje të reshjeve dhe ulje të temperaturave. Është më ngrohtë në Indi, si dhe në Brazil dhe Japoni; shirat musonikë indianë që priten për kultivimin e orizit janë më të dobëta. Aktiviteti i uraganeve në Atlantik po zvogëlohet, ndërsa tajfunët e Paqësorit po rriten. Lidhja midis El Niños dhe klimës evropiane është më pak e drejtpërdrejtë: ai shumëfishon ekstremet dhe, kur kombinohet me ngrohjen globale, i bën valët e nxehtësisë më të egra dhe të vazhdueshme, përfshirë Italinë. Në vitin 2027, sezoni i verës mund të shohë temperatura shumë të larta./Corriere della Sera
