Artikujt ushqimore pësuan rritje të ndjeshme të importeve për 4-mujorin e parë të vitit 2026, duke përfshirë edhe ato mallra që Shqipëria ka të gjitha kapacitetet dhe kushtet klimatike t’i prodhojë vetë.
Sipas dhënave zyrtare nga INSTAT sasia e përgjithshme e importeve të ushqimeve shënoi rritje me 16.1% në janar -prill 2026 krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Shqetësimi më i madh lidhet me faktin se po dështojmë të plotësojmë nevojat tona me prodhim vendas për produktet bazë të shportës dhe bujqësisë, në një kohë që rritja e numrit të turistëve duhet të ishte një mundësi e madhe për nxitjen e prodhimit vendas.
Konkretisht, importi i zarzavateve ka pësuar rritje prej 14.0%, e ndjekur nga frutat dhe arrat e ngrënshme të cilat kanë shënuar një rritje prej 11.0%. Po ashtu, një rritje prej 10.0% është regjistruar edhe në importin e produkteve te bulmetit, vezëve dhe mjaltit.
Ky trend tregon se në vend që të konsumojmë prodhimet e freskëta të fermerëve shqiptarë, paratë e konsumatorëve vendas po shkojnë për të financuar bujqësinë e vendeve të tjera, duke zhvlerësuar potencialin prodhues të vendit.
Përtej produkteve të freskëta, zgjerimi i importeve është edhe më i vrullshëm në sektorë të tjerë të industrisë ushqimore dhe bujqësore. Rritjen më të madhe rekord e kanë shënuar farat vajore dhe bimët industriale apo medicinale, importi i të cilave ka kërcyer me 140.3%.
Importet e drithërave gjithashtu janë rritur me 30.3%. Adi Haxhiymeri një nga importuesit më të mëdhenj të drithërave tha se blerjet jashtë vendit u nxiten pas luftës në Iran nga frika e bllokimeve të mundshme dhe rritjes së çmimeve.
Në këtë panoramë të përgjithshme rritjeje, vetëm një numër i kufizuar kategorish kanë shënuar rënie të importeve. Peshku e kafshët guackore pësuan rënie me 13.9%. Rënie më të lehta kanë pësuar edhe sheqernat e ëmbëlsirat me 7.8%, si dhe grupi i kafesë, çajit dhe erëzave me 1.7%.
Rritja e importeve të zarzavateve dhe frutave në këto nivele dëshmon se prodhuesit vendas po humbin terren përballë konkurrencës së huaj, e cila shpesh është e mirësubvencionuar.
Nga ana tjetër fermerët tanë përballen me kosto të larta të lëndëve të para, ku nafta, plehrat kimike, fidanët dhe inputet e tjera bujqësore shpesh janë më të shtrenjta se në vendet e rajonit. Kjo bën që çmimi final i produktit vendas të jetë më i lartë se ai i produkteve që vijnë nga jashtë, duke favorizuar importet ne vend të prodhimit vendas.
Gjithashtu emigrimi masiv i të rinjve dhe lëvizja drejt qyteteve të mëdha ka boshatisur zonat rurale. Ky plakje e popullsisë në fshat ka sjellë mungesë të theksuar të krahut të punës për bujqësinë, duke rritur kostot e rrogave për punëtorët e mbetur dhe duke tkurrur sipërfaqet e mbjella.
Gjatë viteve të fundit, forcimi i jashtëzakonshëm i lekut kundrejt Euros i ka bërë mallrat e importuara shumë më të lira për t’u blerë në tregun shqiptar. Ky faktor ka favorizuar direkt tregtarët që importojnë nga jashtë, duke goditur në të njëjtën kohë eksportuesit vendas dhe prodhuesit që konkurrojnë me këto importe./Monitor
