Pamje shokuese, ku flakët përpinë brenda pak çastesh një pallat të tërë ditën e djeshme në Tiranë, përballë spitalit “Nënë Tereza”, ishin kronikë e paralajmëruar, e për fat të keq edhe rast i përsëritur.
Momenti i parë i ngjarjes ishte evakuimi i shpejtë i banorëve, duke parandaluar tragjedinë.
Zjarrfikësit bënë një punë gati heroike, duke marrë parasysh se nuk kanë as mjetet elementare mbrojtëse për jetën e tyre gjatë ndërhyrjeve të tilla.
Disa orë më vonë, në ndihmë të zjarrfikësve u vunë edhe 2 helikopterë Cougar, por pamjet e filmuara me dron treguan joefikasitetin që pritet në raste të tilla.
Ende sot, pas gati 24 orësh, mbeten të paqarta rrethanat se si ra zjarri që dogji gjithë fasadën e jashtme të banesës.
Sipas të dhënave nga Qendra Spitalore, dje 8 persona, mes tyre 6 zjarrfikës dhe 2 qytetarë, u transportuan dhe morën shërbim spitalor.
Kur flakët janë fikur, ajo që është e dukshme janë dëme të konsiderueshme materiale.
Nga të dhënat paraprake, policia thotë se dyshohet që zjarri nisi në katet e para dhe u ngjit me shpejtësi deri në katin e sipërm përmes fasadës së jashtme.
Ajo që ishte e dukshme ishte shpejtësia me të cilën fasada u shkrumbua, duke nxjerrë edhe një herë në pah problemin e fasadave te ndërtimet e reja.
“ACQJ”, në vitin 2025, në hulumtimin “Fasadat që digjen”, solli shqetësimin e ekspertëve, të cilët tregonin qartë rrezikun që paraqesin materialet e përdorura vitet e fundit te ndërtimet e reja në kryeqytet.
Ndërtimet e reja po përdorin materiale izoluese si polisteroli (EPS – Expanded Polystyrene) apo materiale të tjera të ngjashme, të cilat mund të kenë rreziqe të larta.
Sipas inxhinierit Eraldo Pampuri, polisteroli është material i ndezshëm dhe mund të kontribuojë në përhapjen e zjarrit.
“Në ndërtimet moderne, polisteroli shpesh mbulohet me shtresa mbrojtëse, por nëse këto shtresa dëmtohen ose neglizhohen gjatë ndërtimit, mund të krijohen rreziqe. Zjarret që përfshijnë polisterolin mund të çlirojnë tymra toksikë, përfshirë monoksid karboni dhe gazra të tjerë helmues, të cilët vendosin në rrezik jetën e qytetarëve.”
Por ngjarja shkon më tej. Nga një shkresë e Shoqatës së Gjeodetëve të Shqipërisë, ky shqetësim u ngrit edhe në Kuvendin e Shqipërisë që në mars 2024, por deri më sot nuk ka pasur asnjë reagim, as nga Kuvendi, as nga Bashkia dhe as nga institucionet, jo vetëm për rastin konkret, por as për rastet e mëparshme.
As nëse janë inspektuar punimet, as reagim nëse është kolauduar objekti apo për përgjegjësi të drejtpërdrejta nga institucionet.
Shkëlqim Goxhaj, drejtor i zjarrfikësve të Tiranës, dha një deklaratë për mediat, ku tregoi shkakun e nisjes së zjarrit në pallatin 12-katësh pranë spitalit “Nënë Tereza”. Ai pranoi se zjarri nisi në një biznes në katin e parë të pallatit dhe se fasada ndikoi në përhapjen e flakëve.
Ajo që e bën edhe më të rëndë atë që ndodhi dje në kryeqytet është reagimi i autoriteteve.
Së pari, shfaqja e Ministrit të Brendshëm, z. Lamallari, në terren, por pa asnjë forcë apo qartësi se çfarë mund të bënte për ngjarjen, dukej më tepër një formë propagande sesa ndihmë e vërtetë.
Më pas, reagimi i Prefektit të Tiranës, Shkëlqim Hajdari, i cili tha se nuk e preokupon aspak se ku do të qëndrojnë qytetarët përgjatë natës pasi ata kanë të afërm, ishte, më së paku, pakujdesi, por edhe shenjë e një arrogance të gjatë të pushtetit.
Sot ka reaguar Kryeministri Rama, i cili u përpoq ta konsideronte veten si zgjidhës të një problemi privat mes qytetarëve dhe ndërtuesit, duke u zotuar se ky i fundit do ta rindërtojë pallatin nga e para, por pa mbajtur përgjegjësinë për dështimin e institucioneve përballë ndërtuesve dhe ndërtimeve në kryeqytet.
Alarmi për këto ngjarje të paralajmëruara ka së paku 4 vite që bie, por në Shqipëri, mesa duket, askush nuk mban përgjegjësi. Në raste të tilla duhet pranuar se fati ka qenë në anën e banorëve dhe ka kursyer së paku jetët e tyre, ndërsa mundi i një jete shihet teksa digjet në sekonda.
Pyetja e vazhdueshme mbetet: Deri ku?/Denada Jushi, acqj.al
