Pas një serie dështimesh të njëpasnjëshme, plot pesë herë, thirrjet për zhvillimin e Kullës së Kadastres (Lift Tower) kanë hyrë në një fazë të re: për herë të parë, Korporata e Investimeve Shqiptare ka ndryshuar kriteret bazë të garës, duke ulur pjesën e saj takuese në sipërfaqen e ndërtimit nga 45% në 40%. Lëvizja vjen në përpjekje për ta bërë projektin më “tërheqës” për privatët, pas disa rihapjeve pa sukses.
Ekofin.al raportoi të hënën për rihapjen për herë të gjashtë të thirrjes për kullën 40-katëshe që parashikohet të ndërtohet në rrugën “Muhamet Gjollesha”, pranë Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit. Por një analizë e hollësishme e dokumenteve të konkurrimit tregon se ndryshimi i kritereve shkon përtej një rregullimi teknik: ai përkthehet në lëshim konkret të interesit publik në favor të zhvilluesit privat.
Çfarë ka ndryshuar në thelb
Në dokumentet e mëparshme, të konsultuara nga Ekofin.al, kriteri bazë i vlerësimit ishte 45% e sipërfaqes për Korporatën, mbi të cilin konkurronin ofertat. Në thirrjen e re, pragu minimal zbret në 40%, ndërsa fituese shpallet oferta që ofron përqindjen më të lartë mbi këtë bazë. Praktikisht, Korporata pranon 5% më pak sipërfaqe ndërtimi në një objekt me volum të konsiderueshëm – një kulle 40 kate – vetëm që gara të mos dështojë sërish.
Ky është një precedent i ri për thirrje të kësaj natyre. Në terma ekonomikë, 5% e një zhvillimi të tillë përkthehet në dhjetëra mijëra metra katrorë potencialisht të humbur për interesin publik, veçanërisht kur bëhet fjalë për një zonë urbane me vlerë të lartë.
Një favor për privatët, një kosto për publikun
Argumenti i “joshjes së investitorëve” mund të duket pragmatik në afat të shkurtër, por në thelb ai transferon vlerë nga publiku te privati. Në një projekt si Kulla e Kadastrës, që synon të strehojë funksione publike dhe të shërbejë si referencë urbane, ulja e përqindjes publike ngre pikëpyetje serioze mbi balancën mes interesit shtetëror dhe atij privat.
Nëse një garë shpëtohet duke ulur standardin publik, rreziku është i qartë: precedenti. Nesër, çdo projekt i vështirë mund të “zgjidhet” me të njëjtën formulë, duke gërryer gradualisht interesin publik në zhvillimet strategjike urbane.
Çfarë sinjalizon kjo për tregun
Për tregun, sinjali është i dyfishtë: nga njëra anë, Korporata tregon fleksibilitet për të mbyllur një proces të stërzgjatur; nga ana tjetër, pranon publikisht se kriteret e mëparshme nuk funksionuan. Pyetja që mbetet është nëse ulja nga 45% në 40% do të mjaftojë për të sjellë ofertat dhe për ta mbyllur këtë herë procesin apo do të shohim sërish një raund tjetër rihapjeje me lëshime të tjera./ Ekofin.al
