Raporti i kredive me probleme ishte i qëndrueshëm edhe për muajin korrik. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, ky tregues pësoi një rënie shumë të lehtë në 4.68%, nga 4.7% që kishte qenë për qershorin. Me bazë vjetore, megjithatë, raporti i kredive me probleme vazhdon të jetë në rënie. Një vit më parë ky tregues ishte në nivelin 5.28%.
Gjatë pjesës së parë të vitit 2024, raporti i kredive me probleme nuk ka shfaqur luhatje shumë të mëdha dhe aktualisht nuk është shumë larg prej nivelit 4.74% që u shënua në fund të vitit të kaluar.
Megjithatë, fakti që raporti i kredive me probleme është i qëndrueshëm, pavarësisht rritjes së shpejtë të portofolit të kredisë, është një tregues se sasia e kredive me probleme po rritet në vlerë absolute.
Në fund të muajit korrik portofoli total i kredisë për ekonominë, arriti vlerën e 798.3 miliardë lekëve, në rritje vjetore me 13.3%. Mbi këtë vlerë, totali i kredive me probleme vlerësohet në afërsisht 37.3 miliardë lekë, nga rreth 35 miliardë lekë që kishte qenë në fund të vitit 2023.
Rritja e shpejtë e kredisë për ekonominë, që nga ana tjetër nuk po shoqërohet me rënie domethënëse të raportit të kredive me probleme, po shqetëson edhe Bankën e Shqipërisë.
Në Deklaratën e Stabilitetit Financiar të miratuar javën e kaluar, Banka e Shqipërisë vlerëson se rreziqet e veprimtarisë së sektorit bankar paraqiten në nivele të kontrolluara, por nënvizon se ecuria në rritje e ciklit financiar ka nevojë të moderohet.
Në mesin e këtij viti, Banka e Shqipërisë vendosi të aplikojë për herë të parë një shtesë kundërciklike në raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit të sektorit bankar.
Sipas vendimit të Guvernatorit, Gent Sejko, norma e shtesës kundërciklike të kapitalit (KUNC) për Shqipërinë do të jetë 0.25 pikë përqind, nga zero që parashikohej në vendimin e mëparshëm. Të gjitha bankat tregtare në Shqipëri duhet ta plotësojnë këtë shtesë pas një viti, duke filluar nga data 30 qershor 2025.
Aplikimi i një shtese kundërciklike të kapitalit është i parashikuar në rregulloren e vitit 2018 “Për shtesat makroprudenciale të kapitalit. Një shtesë e tillë ka si qëllim ngadalësimin e kreditimit, në rast se banka qendrore vlerëson se ai po rritet me ritme tepër të shpejta.
Gjatë pjesës së parë të viti 2024, ekonomia shqiptare ndodhet në një situatë ku po ndërthuren ulja e inflacionit poshtë objektivit të Bankës së Shqipërisë me rritjen e shpejtë të kreditimit. Nga ana tjetër, performanca e sektorit bankar paraqitet mjaft e mirë, me fitime që kanë arritur vlerat më të larta historike. Kjo po ndikon në një oreks më të madh për rrezik dhe ofertë të lartë për kredi.
Një situatë e tillë e ndërlikon disi vendimmarrjen e ardhshme të Bankës së Shqipërisë. Ulja e mëtejshme e normave të interesit nga niveli aktual prej 3% mund të nxisë më tej rritjen e kreditimit, gjë që Banka e Shqipërisë për momentin nuk e inkurajon, për shkak të rreziqeve të shtuara që mund të shtrojë për stabilitetin financiar./ Monitor.al
