Sot është 8 Marsi, e njohur si Dita e Gruas. Për më shumë se një shekull njerëzit në mbarë botën kanë shënuar 8 Marsin si një ditë të veçantë për gratë. Në shumë vende të botës, kjo ditë kujtohet si festë e protestë, si një traditë që ka nisur që nga fillimi i shekullit të 20-të. Por për çfarë bëhet fjalë? A është festë apo protestë?
Dita Ndërkombëtare e Grave nisi nga lëvizja e punës për t’u bërë një ngjarje vjetore e njohur nga Kombet e Bashkuara. Gjithçka nisi në vitin 1908, kur 15,000 gra marshuan nëpër qytetin e Nju Jorkut duke kërkuar orë më të shkurtër pune, paga më të mira dhe të drejtën e votës. Ishte Partia Socialiste e Amerikës që shpalli Ditën e Parë Kombëtare të Gruas, një vit më vonë.
Ideja për ta bërë ditën ndërkombëtare erdhi nga një grua e quajtur Clara Zetkin. Ajo sugjeroi idenë në vitin 1910 në një Konferencë Ndërkombëtare të Grave Punëtore në Kopenhagë. Kishte 100 gra, nga 17 vende, dhe ata ranë dakord për sugjerimin e saj njëzëri. Ajo u festua për herë të parë në 1911, në Austri, Danimarkë, Gjermani dhe Zvicër. Njëqindvjetori u festua në vitin 2011, kështu që këtë vit ne po festojmë teknikisht 109-të Ditën Ndërkombëtare të Grave.
Themelimi i Ditës Ndërkombëtare të Grave në 1910
Gjërat u bënë zyrtare në 1975 kur Kombet e Bashkuara filluan të festojnë 8 Marsin. Tema e parë e miratuar nga KB ishte “Festimi i së kaluarës, Planifikimi për Ardhmërinë”. Fokusi i këtij viti në “Një botë e barabartë është një botë e mundësuar” dhe kërkon që njerëzit të punojnë së bashku për të krijuar një botë të barabartë gjinore. Dita Ndërkombëtare e Grave është bërë një datë për të festuar se sa larg gratë kanë ardhur në shoqëri, në politikë dhe në ekonomi, ndërsa rrënjët politike të ditës nënkuptojnë greva dhe protesta të organizuara për të rritur ndërgjegjësimin për pabarazinë e vazhdueshme.
Duhet protestuar apo festuar?
Vitin e kaluar në disa qytete të Shqipërisë, 8 Marsi, u shënua me protesta e marshime sensibilizuese për të drejtat dhe liritë e grave. Në Tiranë, Korçë dhe Durrës, gratë përcollën mesazhe emancipimi për të ardhmen. Ato marshuan rrugëve me tullumbace shumëngjyrëshe në duar.
Në qendër të aktiviteteve, kanë qenë po ashtu dhe sot pritet të jenë, promovimi i barazisë gjinore dhe lufta kundër dhunës ndaj grave. Në këtë mënyrë festohet edhe në shumë vende të tjera të botës, ku kërkohet e drejta dhe barazia e grave në shoqëri, pra festo duke protestuar!
