Me rreth 303 miliardë fuçi naftë, Venezuela konsiderohet vendi me rezervat më të mëdha të naftës në botë, duke zotëruar rreth 17% të totalit global, sipas të dhënave të Energy Institute të Londrës. Kjo pasuri e jashtëzakonshme energjetike është në qendër të interesave ekonomike dhe gjeopolitike që prej më shumë se një shekulli.
Historia e shfrytëzimit të naftës në Venezuelë nis në vitin 1914, me hapjen e pusit të parë Mene Grande në liqenin Marakaibo, duke tërhequr menjëherë vëmendjen e kompanive të mëdha amerikane të energjisë. Që atëherë, gjigantë si Exxon, Chevron, ConocoPhillips dhe Texaco kanë qenë të pranishëm në forma të ndryshme në sektorin energjetik të vendit.
Marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Karakasit kanë qenë historikisht të tensionuara, të shoqëruara me grushte shteti, regjime autoritare dhe periudha të shkurtra demokracie. Në vitet ’40, koncesionet e para të mëdha të naftës u lidhën në funksion të kërkesës së lartë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Më pas, përballë fuqisë së kompanive perëndimore, Venezuela u bë një nga vendet themeluese të OPEC në vitin 1960, së bashku me Iranin, Irakun, Arabinë Saudite dhe Kuvajtin.
Në vitin 1976, qeveria venezueliane ndërmori nacionalizimin e industrisë së naftës, duke imponuar marrëveshje të detyruara “joint-venture” me kompanitë e huaja, fillimisht 50-50%, e më pas 60-40% në favor të shtetit. Këto vendime sollën tensione të vazhdueshme me partnerët perëndimorë.
Një periudhë stabiliteti dhe reformash u shënua në vitet ’90, kur kompania shtetërore Petróleos de Venezuela (PDVSA) fitoi reputacion për eficiencë dhe besueshmëri. Situata ndryshoi ndjeshëm pas ardhjes në pushtet të Hugo Chávez në vitin 1999 dhe u përkeqësua më tej me presidencën e Nicolás Maduro nga viti 2013. Sanksionet amerikane ndaj eksporteve të naftës, të vendosura gjatë administratës së parë të Donald Trump (2017–2019), e izoluan më tej vendin nga tregjet ndërkombëtare.
Venezuela u përjashtua përkohësisht nga vendimmarrja brenda OPEC-ut, së bashku me Libinë dhe Iranin, dhe aktualisht nuk merr pjesë në përcaktimin e kuotave dhe çmimeve. Sipas ekspertëve, tregu global i naftës ndodhet sot në një ekuilibër të brishtë, me çmime rreth 60 dollarë për fuçi, nivel që i lejon SHBA-të të ndërmarrin veprime pa shkaktuar rritje të forta të çmimit të karburanteve.
Përveç naftës, Venezuela zotëron edhe rezerva të rëndësishme gazi. Grupi italian Eni është i përfshirë në prodhimin e gazit për furnizimin vendas dhe, sipas analistëve, mund të zgjerojë aktivitetin në bashkëpunim me kompani amerikane gjatë një faze të re tranzicioni.
Një faktor tjetër kyç është Kina. Pekini është një nga blerësit kryesorë të naftës venezueliane dhe po ndihmon në rindërtimin e infrastrukturës së amortizuar të sektorit energjetik, duke ngritur shqetësime në Uashington për rritjen e ndikimit kinez në rajon. Sipas CNN, do të nevojiten rreth 58 miliardë dollarë investime për ta rikthyer prodhimin e naftës së Venezuelës në nivele të pranueshme./ La Repubblica/
