Një studente nga Kosova, Ema Kurshumlija, është një nga dhjetëra të rinj që ranë pre e një skeme abuzive brenda programit amerikan të vizave J-1, i cili prezantohet si një mundësi shkëmbimi kulturor, por që në praktikë ka përfunduar në shfrytëzim pune, sipas një hetimi të publikuar nga New York Times.
Ema tregon se në vitin 2018 pagoi rreth 2 mijë dollarë për të marrë pjesë në program, me premtimin për një përvojë kulturore dhe profesionale në Nju Jork. Në realitet, ajo përfundoi duke punuar deri në 60 orë në javë, pa trajnim dhe në kushte të rënda fizike.
“Na u premtua një përvojë e bukur. Kur mbërritëm atje, ishte një tronditje e madhe”, rrëfen ajo.
Sipas hetimit të New York Times, programi J-1, i administruar nga Departamenti Amerikan i Shtetit, në shumë raste është kthyer në një biznes fitimprurës për organizata sponsorizuese, në dëm të studentëve të huaj. Disa drejtues të këtyre organizatave kanë përfituar paga mbi 500 mijë dollarë në vit, ndërsa familjarë të tyre kanë marrë mbi 1 milion dollarë në vetëm dy vite.
Raporti zbulon gjithashtu se shumë studentë janë dërguar për të punuar në biznese të lidhura drejtpërdrejt me sponsorët, përfshirë ferma dhe fabrika, shpesh në kushte të rrezikshme dhe pa mbrojtje ligjore.
Në disa raste, pjesëmarrësit janë detyruar të paguajnë deri në 5 mijë dollarë për sigurime shëndetësore dhe shërbime të tjera të ofruara nga kompani të lidhura me vetë sponsorët.
Një tjetër rast i përmendur është ai i një studenti nga Koreja e Jugut, Dongho Kang, i cili pagoi rreth 5 mijë dollarë dhe përfundoi duke pastruar depozita septike në një fabrikë çeliku në Indiana. Të tjerë raportuan punë të rënda në ferma derrash në Nebraska, duke u ndjerë “si skllevër”.
Sipas raportit, Inspektori i Përgjithshëm i Departamentit të Shtetit kishte paralajmëruar që në vitin 2000 se programi kishte dalë jashtë kontrollit dhe se disa sponsorë ekzistonin vetëm për përfitime financiare. Megjithatë, rregullat nuk janë forcuar dhe mungojnë kufizimet për tarifat që mund t’u kërkohen studentëve.
