Hamas-i është një organizatë me tre “koka”. E para përbëhet nga udhëheqësit në diasporë. E dyta udhëhiqet nga kreu ushtarak/politik Izzedine al Haddad, që ka mbetur në Gaza.
E treta përfaqësohet nga një brez i ri kuadrosh, shumë prej të cilëve kanë zëvendësuar oficerët e vrarë, ndërsa të tjerë janë ‘formuar’ në fushëbetejë gjatë këtyre dy viteve të konfliktit.
Sipas analizave të publikuara nga Wall Street Journal, pikërisht kjo shtresë e “të rinjve” militantë është kundër çdo lëshimi dhe ka krijuar një vijë ndarëse me pjesët e tjera të organizatës.
Forca e tyre buron, pjesërisht, nga dobësia aktuale e hierarkisë. Ofensiva izraelite, përveçse ka eliminuar mijëra luftëtarë, ka shkatërruar strukturën e Brigadave Ezzedine al Kassam.
Al Haddad, i shoqëruar nga një grup bashkëpunëtorësh — Raed Saad, Mohammed Odeh, Mohand Rajab (nëse ende janë në detyrë) — ka kontroll strategjik, por përgjegjësia bie mbi njësi të veçanta. Sipas disa ekspertëve, këto janë njësi që gëzojnë më shumë pavarësi dhe mund të kenë në dorë pengje të gjalla ose të vdekura.
Gjatë konfliktit, këta militantë kanë parë të vdesin nën bomba muxhahedinë, vëllezër, prindër, të afërm dhe mijëra civilë. Për ta, ndalimi do të ishte një dorëzim i pakushtëzuar.
Sidomos nëse do të zbatoheshin të gjitha pikat e planit amerikan, një skenar ende i pezulluar mes shumë pikëpyetjesh, por për të cilin presidenti i SHBA-ve insiston në mënyrë të ashpër. Në vizionin e tyre — i ndarë pjesërisht edhe nga ata që janë të gatshëm për dialog — lufta e armatosur është thelbi, rruga për të arritur një ditë fitoren.
Diçka e ngjashme po ndodh edhe në Iran, ku eliminimi i figurave përfaqësuese të pasdaranëve nga Izraeli u ka dhënë forcë (dhe hapësirë) zyrtarëve më pak të kujdesshëm, të gatshëm të marrin rreziqe në përballje me armikun dhe të vendosur për të përballuar sfida të reja.
Çështje ekonomike
Vendimet e palestinezëve në Gaza ndikohen nga çështje praktike.
Hamas, siç është thënë, kishte vënë mënjanë një rezervë financiare për të vazhduar pagesën e rrogave, por me zgjatjen e krizës ka qenë i detyruar të bëjë shkurtime.
Arkat nuk mund të mbushen më me lehtësinë e para 7 tetorit, kur shteti hebraik lejonte një rrjedhje të vazhdueshme fondesh nga Katari. Ky i fundit sot është ndërmjetësi kryesor, i mbështetur nga Shtëpia e Bardhë dhe me aftësi për të ndikuar mbi drejtuesit në mërgim.
Udhëheqësit në mërgim kanë shprehur miratimin e tyre, të paktën në dukje, por duke nënvizuar vështirësitë në kontaktet me Gazën dhe në rikuperimin e trupave të të gjitha pengjeve të vdekura.
Janë rishfaqur me intervista Mousa Abu Marzouk dhe Gazi Hammad, dy përfaqësues që ndodheshin në zyrën e Doha-s, e goditur nga një sulm izraelit në fillim të shtatorit.
Vazhdojnë të mungojnë informacione të sakta për Khaled Meshal dhe Khalil al Hayya, figurat më të dukshme: edhe ata ishin në shënjestër dhe besohet se i kanë shpëtuar atentatit.
Al Hayya, që ka humbur një djalë në atë sulm, do të kishte dhënë miratimin për propozimin amerikan — një aprovim i kushtëzuar me negociata të mëtejshme.
Një qëndrim i ngjashëm është shprehur edhe nga Al Haddad, i cili megjithatë duhet të bindë militantët më radikalë.
Historitë që përsëriten
Historitë për “ndarje brenda Hamasit” janë të përsëritura. Në të kaluarën, elementë që jetonin jashtë Gazës shtynin krahun ushtarak drejt veprimeve më të ashpra, në kontrast me udhëheqjen kryesore.
Së fundmi, tezat për përçarje janë përdorur nga fraksioni për të fituar kohë për të dhënë një përgjigje ose për të shmangur përgjigjen, duke u justifikuar me mospajtime.
Ka dallime thelbësore, të lidhura me kushtet në të cilat veprojnë protagonistët dhe me çmimin që paguhet, por edhe me manovra taktike.
Skenarët që vijnë nga burime anonime mund të përmbajnë të vërteta, por edhe të jenë distraksione apo pjesërisht të sakta, madje ndonjëherë të ndikuara nga motive personale.
Klanet
Ndërkohë, ata që ndodhen në terren duhet të përballen me ushtarët izraelitë dhe të paktën dy klane të mbështetura nga IDF (Forcat Mbrojtëse të Izraelit).
Në orët e fundit u dha një shembull kur Hamas sulmoi komunitetin Al Majaida, në zonën e Khan Younis. Sulmi u zmbraps nga dronët izraelitë dhe anëtarët e milicisë së krijuar nga Hussam al Astal.
Ish-anëtar i shërbimeve të sigurisë së Autoritetit Palestinez, i armatosur nga Izraeli, ai menaxhon shpërndarjen e ndihmave dhe sfidon në mënyrë lokale hegjemoninë e Hamasit.
Kundërshtarët e tij e lidhin atë edhe me Mohammed Dahlan, për vite me radhë figurë e fuqishme në Gaza, pastaj i përzënë dhe i vendosur në Abu Dhabi, ku është bërë këshilltar i Mohammed bin Zayed, udhëheqës i Emirateve, dhe një kanal lidhjeje për Egjiptin e Al Sisit.
Monarkia e vogël dhe me ndikim, në vizionin “trumpian” të Gazës, mund të luajë një rol të rëndësishëm.
