Bizneset që operojnë në sektorin e arsimit kanë hyrë në fazë tkurrje, kryesisht për shkak të rënies me ritme të shpejta të popullsisë të re në moshë.
Sipas të dhënave zyrtare nga INSTAT në vitin 2024 numri i bizneseve në aktivitet në sektorin e arsimit u tkurr me -4.5%. Nga 1361 biznese aktive që ishin në vitin 2023, më 2024 ishin vetëm 1300.
Ky ishte viti i dytë ku bizneset që ofrojnë shërbime arsimore janë më rënie. Mbyllja po vjen kryesisht nga zhvillimet vrullshme demografike që tkurrin me shpejtësi popullsinë në moshë shkolle.
Vetëm në vitin 2024 popullsia në moshë 0-14 vjeç u tkurr me 11 mijë persona në krahasim me vitin 2023. Pas pandemisë shkollat e të gjitha niveleve si në arsimin privat dhe atë publik kishin shqetësimin kryesor rënien e numrit të nxënësve.
Shqipëria po përballet me rënien më të madhe të lindshmërisë në Ballkan, çka ka ulur ndjeshëm numrin e fëmijëve dhe të rinjve në moshë shkollore. Sipas INSTAT, në tremujorin e parë 2025 lindjet shënuan rënie vjetore rekord me mbi 15%. Në 2024 kishte më pak se 22 mijë lindje, me rënie prej mbi 40% krahasuar me vitin 2010. Numri i lindjeve me 2024, ishte më i ulëti që nga viti 1934 kur janë raportuar të dhënat zyrtare vjetore.
Kjo rënie demografike ka shkaktuar zbrazje të klasave, veçanërisht në arsimin parashkollor dhe fillor, duke ndikuar negativisht te kopshtet dhe shkollat private, të cilat varen nga regjistrimet vjetore.
Shumë familje të reja po largohen nga vendi me fëmijët e tyre për arsye ekonomike ose në kërkim të një sistemi më të mirë arsimor. Ky trend ka shkaktuar ulje të kërkesës për shërbime arsimore në Shqipëri, duke detyruar një pjesë të institucioneve private të mbyllen ose të reduktojnë ndjeshëm aktivitetin.
Ndërsa Tirana vazhdon të tërheqë një pjesë të popullsisë, qytetet e vogla dhe zonat rurale po boshatisen. Kjo ka çuar në mbylljen e qendrave edukative private, veçanërisht kur flasim për kurse pas shkollës, qendra gjuhësh apo teknologjie.
Me më pak fëmijë për familje, prindërit bëhen më përzgjedhës në shërbimet edukative dhe jo gjithmonë zgjedhin shkolla që nuk kanë shumë emër.
Nga ana tjetër bizneset arsimore kanë struktura fikse shpenzimesh (qira, paga, materiale), që nuk mbulohen dot nëse ka pak nxënës. Më pak fëmijë në moshë shkollore do të thotë më pak të ardhura dhe më shumë risk për falimentim.
Tranzicioni demografik, veçanërisht rënia e lindshmërisë, emigrimi i të rinjve po çon në rënie sistematike të kërkesës për shërbime arsimore në vend. Si rrjedhojë, bizneset që ofrojnë edukim jashtë sistemit shtetëror, nga kopshtet te qendrat e kurseve, janë duke u përballur me një krizë mbijetese./ Monitor
