Çmimet e naftës ngadalë po bien përsëri pas një rritjeje të shkaktuar nga fillimi i operacionit ushtarak rus në Ukrainë, duke lehtësuar shumë politikanët, kompanitë dhe shoferët në mbarë botën. Nafta e kategorisë amerikane WTI ka rënë me 28% nga vlerat kulmore, të cilat u regjistruan në fillim të qershorit dhe të mërkurën çmimi i tij arriti në 90 dollarë për fuçi.
Benchmark Brent është ulur 24% nga niveli i tij më i lartë në qershor për të tregtuar me 95 dollarë për fuçi të mërkurën. Që nga marsi, kur çmimi i tij arriti një rekord prej 140 dollarë për fuçi, ai ka rënë në çmim me më shumë se 30%.
Pse po bien çmimet e naftës? Kjo rënie është për shkak të tre faktorëve: frika e një recesioni të mundshëm, stabiliteti i prodhimit në Rusi dhe dobësimi i kërkesës. Megjithatë, askush nuk mund të thotë me siguri se çfarë do të ndodhë më pas.
Ekonomia globale po ngadalësohet
Një faktor kyç që ul çmimet është frika në rritje se ekonomitë kryesore të botës mund të zhyten në recesion vitin e ardhshëm. Kur ekonomitë ngadalësohen, kërkesa për energji natyrisht bie. Ekonomia amerikane u tkurr për dy tremujorë radhazi në gjysmën e parë të 2022, sipas të dhënave të publikuara në korrik. Aktualisht, Mbretëria e Bashkuar dhe Eurozona përballen me kërcënimin e një recesioni të rëndë.
Disa ekspertë thonë se fuqia e dollarit ka ndikuar edhe në kërkesën globale, duke ulur çmimet. Sipas kësaj teorie, duke qenë se nafta tregtohet në dollarë, rritja e vlerës së monedhës amerikane e ka bërë këtë mall tepër të shtrenjtë për disa blerës.
Rusia vazhdon të prodhojë vëllime të mëdha nafte
Një faktor tjetër që analistët i kushtojnë më pak vëmendje është se prodhimi rus po qëndron në një nivel më të lartë se sa prisnin shumë. Sanksionet e vendosura ndaj Moskës për veprimet e saj në Ukrainë kanë bërë që shumë njerëz të ulin ndjeshëm pritjet e tyre për prodhimin rus të naftës, duke bërë që tregtarët të rrisin çmimet.
Sidoqoftë, rënia e pritshme e prodhimit rus nuk është shfaqur deri më tani. Moska rriti shitjet në Indi dhe Kinë, ndërsa kërkesa e brendshme mbeti e fortë gjatë gjithë verës. Kjo do të thotë, kishte më shumë naftë në treg sesa pritej më parë.
Drejtuesit amerikanë preferojnë të qëndrojnë në shtëpi
Nga ana e kërkesës, indikacionet aktuale janë se nevoja për naftë nuk ka qenë aq e fortë sa prisnin shumë, edhe përpara ngadalësimit të parashikuar të rritjes ekonomike. Për shembull, muajin e kaluar Administrata e Informacionit të Energjisë në SHBA raportoi se java e parë e korrikut pa kërkesën më të ulët të rregulluar sezonalisht për benzinë që nga viti 1996.
Ndërkohë, analistët thonë se vendimi i presidentit Joe Biden për të shkarkuar rezervat strategjike të naftës për të frenuar rritjen e çmimeve të benzinës ka kontribuar gjithashtu në një pjesë të uljes së naftës.
Analistët janë të ndarë se çfarë të bëjnë më pas
Analistët e Wall Street nuk kanë rënë dakord nëse çmimet e naftës do të vazhdojnë të bien ose nëse do të fillojnë të rriten përsëri. Analistët në Citigroup besojnë se deri në fund të vitit, çmimet mund të bien në 65 dollarë nëse një recesion i rëndë godet ekonominë globale. Në mungesë të një recesioni të tillë, çmimet e naftës mund të bien në rreth 85 dollarë deri në fund të vitit, parashikojnë ata.
Goldman Sachs uli parashikimet e saj këtë javë, por tha se ende pret që çmimet e naftës të rriten përsëri, jo vetëm sepse analistët e saj thonë se kërkesa tani është më e lartë nga sa mendojnë shumë. Zyrtarët e bankës parashikojnë se nafta e papërpunuar Brent do të rritet në 110 dollarë në tremujorin e tretë dhe në 125 dollarë në tremujorin e katërt. /Scan tv/
