Nga Ilir Kalemaj
Në Ballkanin Perëndimor janë duke fryrë erëra të forta. Jo se ka qenë ndonjëherë oaz qetësie. Përkundrazi. Por së fundmi janë mahisur problemet e mbartura. Strategjia duale e Serbisë karshi Bosnje-Herzegovinës për ta destabilizuar përmes Republikës Serbska ka kulminuar së fundmi me deklarata për shkëputje të njëanshme të kësaj së fundmi nga të gjitha strukturat shtetërore. Duke çuar në atë që Albin Kurti e quajti me të drejtë një shtet pa republikë që mban brenda një republikë pa shtet.
Ngjashëm, projekti i Zajednicës pra njëlloj boshnjakëzimi i Kosovës duke çuar në mënyrë të paevitueshme drejt mosfunksionalizimit të republikës së re, janë projekte të mirëmenduara dhe të mbështetura nga Federata Ruse. Kjo e fundit, sic përmendte me të drejtë Janosh Bugajski në një shkrim të para disa ditëve, është kërcënim real dhe i vazhdueshëm gjeostrategjik në Ballkanin Perëndimor, madje me shumë më tepër valencë politike se ai kinez, ndonëse është ky i fundit që ka marrë më shumë vëmendje dhe shqetësim nga Ëashingtoni dhe Brukseli.
Në mënyrë surreale, vazhdojnë përpjekjet për të normalizuar marrëdhëniet përmes aleancës trepalëshe Serbi-Shqipëri-Maqedoni e Veriut përmes projektit Ballkan i Hapur i cili sipas mbështetësve dhe sponsorëve të tij politikë thellon bashkëpunimin mes vendeve të Ballkanit Perëndimor, lehtëson tregtinë e lirë, krijon apo unifikon tregun e punës përmes njohjeve të lejeve, licensave, diplomave respektive etj. Sipas kundërshtarëve të projektit, ku renditet treshja tjetër e vendeve të BP si Mali i Zi, Republika e Kosovës dhe Bosnja-Herzegovina ky projekt jo vetëm që nuk komplimenton Procesin e Berlinit por madje i vë shkopinjtë nën rrota duke e sabotuar atë. Pjesa më e madhe e lidershipit politik të këtyre vendeve mendon se asnjë projekt rajonal nuk mund të rivalizojë me pikësynimin e këtyre vendeve për t’u antarësuar në BE.
Nga ana tjetër, ndryshimet e pritshme në Maqedoninë e Veriut me dorëheqjen e Zaev-it dhe skepticizmin e VMRO-së që pret të marri së shpejti frenat e pushtetit për projektin e Ballkanit të Hapur mund ta vënë në pikëpyetjë këtë nismë. Gjithashtu Vuçiq përballet me zgjedhjet parlamentare dhe presidenciale të 2022 ndërkohë që së fundmi shtatë kongresmenë amerikën në një letër drejtuar presidentit amerikan Joe Biden kanë akuzuar nominalisht presidentin serb për kontribut të Vuciqit në destabilizimin e Ballkanit Perëndimor, fshehje të pronave të paligjshme dhe llogarive offshore etj.
Këto ndryshime dhe turbullira në Ballkanin Perëndimor janë sinjalizuese të kohëve aspak të qeta që po përjeton ky rajon dhe duhet vëmendja maksimale nga ana e lidershipit politik në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut por edhe Mal të Zi dhe faktorit shqiptar në Serbi për të bashkërenduar interesat dhe niveluar “playing field” ku interesi i shqiptarëve te jetë ylli polar udhëheqës në politikan e jashtme, vencarisht në marrëdhëniet me fqinjët.
