Bregdetet në Shtetet e Bashkuara të Amerikës po përballen me një rritje të baticave për shkak të një “lëkundjeje” në orbitën e Hënës.
Një studim i ri nga NASA dhe Universiteti i Hawaii, botuar së fundmi në revistën Nature Climate Change , paralajmëron se ndryshimet e ardhshme në orbitën e hënës mund të çojnë në përmbytje rekord në Tokë në dekadën e ardhshme.
Studiuesit zbuluan se përmbytja në qytetet bregdetare amerikane mund të jetë disa herë më keq në vitet 2030, kur “lëkundja” tjetër e hënës pritet të fillojë.
Ata presin që përmbytja të dëmtojë ndjeshëm infrastrukturën dhe të zhvendosë komunitetet.
Ndërsa studimi nxjerr në pah situatën e rëndë me të cilën përballen qytetet bregdetare, lëkundja hënore është në të vërtetë një dukuri natyrore, e raportuar për herë të parë në 1728. Orbita e hënës është përgjegjëse për periudhat e baticave të larta dhe të ulëta rreth çdo 18.6 vjet.
“Në gjysmën e ciklit 18.6-vjeçar të Hënës, baticat e rregullta ditore të Tokës shtypen: baticat e larta janë më të ulëta se normalisht, dhe baticat e ulëta janë më të larta se normale,” shpjegon NASA .
“Në gjysmën tjetër të ciklit, baticat amplifikohen: Rrjedhat e larta bëhen më të larta, dhe baticat e ulëta bëhen më të ulëta. Ngritja globale e nivelit të detit shtyn baticat e larta në vetëm një drejtim – më të lartë. Pra, gjysma e ciklit hënor 18.6-vjeçar i kundërvihet efekti i ngritjes së nivelit të detit në baticat e larta, dhe gjysma tjetër rrit efektin.”
Por kësaj here, shkencëtarët janë më të shqetësuar. Me rritjen e nivelit të detit për shkak të ndryshimit të klimës, përmbytjet e rrymës së lartë pritet të jenë më intensive dhe më të shpeshta se kurrë më parë, duke përkeqësuar parashikimet tashmë të zymta.
Sipas studimit, këto përmbytje do të tejkalojnë pragjet e përmbytjeve rreth vendit më shpesh, dhe gjithashtu mund të ndodhin në grupe që zgjasin më shumë se një muaj, në varësi të pozicioneve të hënës, Tokës dhe diellit. Gjatë shtrirjeve të caktuara, përmbytjet mund të ndodhin çdo ditë.
“Zonat e ulëta afër nivelit të detit janë gjithnjë e më të rrezikuara dhe vuajnë për shkak të përmbytjes në rritje, dhe kjo vetëm do të përkeqësohet,” tha administratori i NASA Bill Nelson.
“Kombinimi i tërheqjes gravitacionale të Hënës, ngritja e niveleve të detit dhe ndryshimi i klimës do të vazhdojnë të përkeqësojnë përmbytjet bregdetare në vijat tona bregdetare dhe në të gjithë botën.”
Pothuajse të gjitha vijat bregdetare të SHBA-së, Hawaii dhe Guam pritet të përballen me këto efekte. Rritja e nivelit të detit tashmë pritet të bëjë qindra mijëra milje katrorë të vijës bregdetare të pabanueshme dhe potencialisht të zhvendosë mbi 100 milion njerëz në të gjithë botën deri në fund të shekullit.
