Nga korrespondentja në Tiranë, Katerina Sula
Ata bllokojnë trafikun çdo natë që nga nëntori. Banorët e Astirit nuk pranojnë të zhvendosen për të lejuar ndërtimin e “Bulevardit të Ri”, periferisë së ardhshme të Tiranës. Puna do të kryhej nga një kompani fantazmë e regjistruar në një parajse fiskale.
Që nga muaji nëntor, banorët e “Astirit”, një zonë në periferine e Tiranës, kanë kundërshtuar zgjatjen e unazës, “Bulevardin e Ri” të Tiranës, e cila do të rezultonte në prishjen e rreth 300 shtëpive, nje pjese e tyre të ndërtuara pa leje. Banorët e tyre rrezikojnë të jenë të pastrehë dhe pa kompensim adekuat. Deri më tani, 38 shtëpi janë shkatërruar.
Çdo natë, ata bllokojnë trafikun në të dy akset e unazës se re, duke kërkuar kompensim të plotë për të gjithë banoret që banojnë në ndërtesat qe do te shkatërrohen – dhe jo vetëm ata që kanë një titull pronesie. Por qeveria nuk dëshiron të krijojë një precedent duke kompensuar askënd. Ata shpesh përballen me policinë dhe gazin lotsjellës, disa prej tyre janë arrestuar, dhe qeveria sapo ka filluar një tender të ri për këtë “Bulevard të Ri”.
Kompania që kishte fituar tenderin e parë për një nga tre segmentet e projektit, Dunwell Haberman Albania, ishte në të vërtetë një kompani fantazmë që kishte falsifikuar të gjitha dokumentet me te cilat u fut në tender. Dunwell Haberman kishte pretenduar të ishte regjistruar në shtetin amerikan të Delaware që nga viti 1998, duke pasur afro 3500 të punësuar në të gjithë botën dhe që operonin në Shqipëri përmes një dege me emrin DH Albania.
Pas një investigimi të një emisioni televiziv shqiptar, Sekretari i Shtetit në Delaware Jeffrey Bullock tha që dokumentet e paraqitura nga Dunwell Haberman ishin të falsifikuara. Sipas investigimit, filiali shqiptar i regjistruar në korrik 2018 është në të vërtetë një kompani fasadë e regjistruar në parajsën fiskale të Delaware me një përfaqësues ligjor të vendosur në një tjetër parajsë fiskale në Seychelles. Vetëm disa javë pas regjistrimit të DH Albania me këto dokumente te fallsifikuara, qeveria i dha dy kontrata publike me vlerë 30 milionë euro. Pas këtyre zbulimeve, autoritetet shqiptare pezulluan kontratën për Unazën e Re në pritje të verifikimit të mëtejshëm.
Kryetari i Bashkisë së Tiranës dhe “shpellarët”
Çështja e Bulevardit të Ri është një tjetër grindje midis opozitës, Presidentit shqiptar dhe qeverisë. Opozita dhe Presidenti Meta janë rreshtuar në një linjë me banorët e Astirit, duke i bërë thirrje kryeministrit të braktisë projektin, por Edi Rama dhe kryetari i Bashkisë së Tiranës Erion Veliaj janë të vendosur për të vazhduar.
Pas një demonstrate qytetare para bashkisë, Erion Veliaj i quajti protestuesit “shpellarë” “specie primitive”. Ai gjithashtu premtoi “shpërblime” për familjet, shtëpitë e të cilave do të prishen. Sidoqoftë, ligji e detyron qeverinë të ndjekë një proçedurë të hollësishme prej 75 ditësh, në fund të së cilës personat e interesuar mund t’i drejtohen gjykatës administrative.
Qytetarët e shqetësuar nuk kërkojnë trajtim preferencial përmes “shpërblimeve”, por ata pretendojnë sundimin e ligjit dhe të drejtësisë.
Qeveria dhe bashkia në fakt shkelin të drejtën kushtetuese të pronës, nenin 8 te Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, i cili gjithashtu ka të bëjë me të drejtën e pronës, Konventën e Aarhus, e cila u garanton qytetarëve akses në informacion dhe pjesëmarrje në të gjitha vendimet në lidhje me mjedisin e tyre, si dhe një nga pesë kushtet për hapjen e negociatave të pranimit në BE.
Disa ligje mbi transparencën, aksesin në informacionin publik, pjesëmarrjen e qytetarëve në proceset e vendimmarrjes dhe masat mbrojtëse mjedisore janë shkelur gjithashtu.
*Courrier des Balkans është një revistë franceze e specializuar që lexohet nga politikanët, diplomatët e studiuesit e interesuar per Europën Juglindore
