Një dokument jo zyrtar, non paper draft, që po qarkullon mes vendeve anetare të Bashkimit Europian sugjeron mos hapjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë, me argumentin e thellimit të reformave dhe zbatimin e 5 prioriteteve kyce përpara se të hapen negociatat. Evidentohen kryesisht shqetësimet e Francës për reformimin e vetë Bashkimit Europian dhe të Hollandës për luftën kundër krimit të organizaur. Duhet theksuar se non paper draft që reflekton vullnetin aktual të vendeve anëtare të cilat do të duhet të marrin një vendim unanim për negociatat me Shqipërinë në 28 Qershor në nivel të këshillit të ministrave të BE.
Rruga e Shqipërisë për hapjen e negociatave do të mbetet e vështirë deri në ditën e fundit. Në një dokument jo-zyrtar i sugjeron Këshillit Europian, moshapjen e negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë.
Referuar raportit të Komisionit Europian për pesë prioritetet kyçe, drafti non-paper vlerëson se reforma në drejtësi është ende në hapat e parë dhe është e pamundur të vlerësohet rezultati konkret i saj
Tabelë: Zbatimi i reformës në drejtësi vetëm sa ka filluar dhe ende është shumë herët për të vlerësuar rezultatet e para. Në veçanti, rivlerësimi ipërgjithshëm i të gjithë gjyqtarëve dhe prokurorëve filloi vetëm disa javë përpara publikimit të raportit: dëgjesat e para filluan nga fundi i Marsit dhe deri tani janë marrë vetëm pak vendime.
Gjithashtu për sa i përket administratës publike, dokumenti vlerëson se korrupsioni mbetet mbizotërues në shumë fusha dhe vazhdon të mbetet një problem serioz,ndërsa ndëshkimi i zyrtarëve të lartë është shumë i ulët.
Tabelë: Administrata dhe veçanërisht policia mbeten të ekspozuara ndaj korrupsionit dhe ndërhyrjeve politike. Numri i dënimeve përfundimtare i zyrtarëve të lartë të shtetit mbetet deri tani shumë i ulët.
Në këtë dokument jo-zyrtar, thuhet se lufta ndaj krimit është e pamjaftueshme për shkak të burimeve të kufizuara të zbatimit të ligjit dhe institucioneve të dobëta dhe rezultatet konkrete në dënimet dhe konfiskimet e aseteve janë të rralla. Kjo është dhe një nga shqetësimet madhore që shteti i Hollandës ka shprehur ndaj Shqipërisë
Tabelë: numri i ndjekjeve penale dhe dënimeve përfundimtare në rastet e krimeve serioze mbetet shumë i ulët dhe konfiskimi i aseteve është shumë i rrallë. Pavarësisht disa rezultateve në luftën kundër kultivimit të kanabisit, lufta kundër trafikimit të drogës duhet të forcohet në mënyrë domethënëse.
Në dokumentin jo zyrtar që qarkullon tek vendet anëtarë të Bashkimit Europian, shihet si problem edhe nevoja që ka Europa për t’u vetë-reformuar, një shqetësim ky që kohët e fundit është i mbështetur fuqimisht nga Franca e Macron.
Tabelë: Në strategjinë e publikuar në 6 Shkurt, vetë Komisioni shkroi se Unioni ynë duhet të jetë “më i fortë dhe më solid, përpara se të jetë më i madh”
Për të gjitha këto arsye, sipas këtij dokumenti, vlerësohet se Shqipëria nuk i ka plotësuar ende kushtet për të hapur negociatat. Këshillit i sugjerohet që të pritet raporti i radhës i Komisionit Europian, në pranverën e vitit 2019, për të parë nëse Shqipëria ka bërë me të vërtetë progres në 5 prioritetet kyçe
Tabelë: Këshilli merr shënim rekomandimin e Komisionit për të hapur negociatat me Shqipërinë dhe përsërit se zbatimi i pesë prioriteteve kyçe në mënyrë të qëndrueshme, tërësore dhe gjithëpërfshirëse duhet të bëhet përpara hapjes së negociatave për pranim. Këshilli do t’i rikthehet Shqipërisë mbi bazën e një raporti të ri të Komisionit, sapo progresi i mjaftueshëm të jetë arritur.
I njëjti përfundim është arritur edhe për shtetin fqinj Maqedoninë ku si problem kryesor shihet moskryerja e reformës në drejtësi, politizimi i administratës publike, korrupsioni i lartë dhe pamundësia për ta luftuar atë.
