Edhe pse vendet e Ballkanit, mes tyre Shqipëria synojnë integrimin në Bashkimin Europian, ato janë dekada larg standardeve mesatare të jetesës së BE.
Ky është përfundimi i raportit të Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim “Një Ballkan Perëndimor në tranzicion: identifikimi i pengesave në rrugën drejt njëekonomie tregu të qëndrueshme”.
Raporti vlerëson se të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor kanë potencial të fuqishëm ekonomik për rritjen dhe konvergjencën e rritjes, por ata duhet të bëjnë më shumë për të përmirësuar performancën e tyre ekonomike.
Sipas analizës së BERZH, do të duhen dekada, madje edhe nën skenarë optimistë, për rajonin që të arrijë standardet mesatare të jetesës së Bashkimit Europianë.
“Produktiviteti i ulët është identifikuar si një problem themelor që pengon zhvillimin ekonomik të rajonit, duke reflektuar vitet e ku ka pasur pak investime, institucionet e dobëta dhe një mjedis të vështirë biznesi. Sfidat më të mëdha vazhdojnë në fushat e konkurrencës dhe qeverisjes së mirë.
Institucionet shpesh janë të dobëta dhe prania e shtetit ende të rëndë në industri të caktuara po parandalon sektorin privat – kontribuesi kryesor i prodhimit ekonomik – nga arritja e potencialit të saj të plotë”, theksohet në dokumentin e BERZH-it.
Sipas raportit, produktiviteti i sektorit privat në të gjithë Ballkanin Perëndimor është vetëm 60 për qind e niveleve të BE-së.
Faktorët që ndikojnë në një produktivitet të ulët janë borxhi i korporatave, niveli i ulët i përfshirjes së të rinjve, konkurrenca e pandershme nga sektori informal, korrupsioni, administrimi i rëndë i taksave, problemet me energjinë elektrike dhe qasja e kufizuar në financime.
BERZH-it bën thirrje që qeveritë e vendeve të rajonit të marrin masa për të nxitur një sektor privat dinamik dhe të gjallë, të mbështetur nga flukse të fuqishme të investimeve vendase dhe të huaja.
“Shteti duhet të luajë një rol të rëndësishëm në rritjen e rritjes duke siguruar sundimin e ligjit, një mjedis të qëndrueshëm makroekonomik dhe rregulla të qarta të lojës për bizneset”, evidenton raporti. Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim është një nga investitorët kryesorë në Ballkanin Perëndimor. Deri më tani, BERZH ka investuar në gjashtë vendet e rajonit mbi 10 miliardë euro, në rreth 600 projekte.
