Fermeri Rrahman Qosja ishte viktimë e vjedhjes së identitetit, kur një tokë në bregdet ishte shitur në emër të tij, një mashtrim që është bërë i zakonshëm në Shqipëri.
Kur policia e arrestoi atë në janar, Rrahman Qosja kuptoi se i kishin vjedhur identitetin dhe se bëhej fjalë për një mafia të rrezikshme.
“Është një mafia, madje edhe më e rrezikshme se vetë mafia”, shprehet shtatëdhjetëvjeçari, një fermer nga Stërbeg, një qytet i vogël në qendër të vendit, 7 km larg detit Adriatik.
Por, nuk është rasti i vetëm: 180 qytetarë të thjesht ishin viktima të kësaj mashtrimi. Ata të gjithë ishin gjoja bashkëpronarë të tokës që vareshin nga baza ushtarake e Rreth-Greth dhe që ata ia kishin shitur një punëdhënësi, sipas prokurorit të Kavajës, Artan Madani, në krye të hetimit.
“Skema duket se është e njëjta” në çdo rast, shpjegon Lutfi Minxhozi, drejtor i njësisë së policisë që lufton krimet financiare.
Është shumë e thjeshtë: mashtruesit, pastrues të parave të zeza ose promotorë mashtrues, krijojnë, me bashkëpunimin e noterëve, zyrtarëve të korruptuar dhe zyrtarëve të zgjedhur, certifikatat e falsifikuara të pronësisë në emër të individëve që nuk dinë asgjë. Pastaj, ata “blejnë” këto toka, pronë e Shtetit, dhe i rishesin ato me çmime të larta, ose ndërtojnë shtëpi, ndërtesa dhe hotelet.
Një zyrtar i lartë gjyqësor, i cili kërkoi anonimitet, shpjegon për AFP se si një varrhimës nga Vlora, perla e bregut shqiptar, ishte padyshim “pronar” i 220 hektarëve tokë ushtarake në gadishullin e Karaburunit.
Në fillim të marsit, autoritetet vendosën të shqyrtonin 30,000 tituj pronësie që mbulonin 300 km2 vijë bregdetare, sipas administratës përgjegjëse për planifikimin urban.
Tridhjetë e pesë agjentë të kadastrës tashmë janë shkarkuar. Dhe të gjitha shitjet e tokës të vendosura në 450 km vijë bregdetare midis Shëngjinit (veri) dhe Sarandës (jug), domethënë pothuajse të gjithë vijën bregdetare, u pezulluan më 14 mars.
Në shkurt, një duzinë me bare dhe restorante në plazh u shkatërruan afër Golemit (veri). Dhe çdo herë që llogaritë bankare ndërhyjnë dhe më shumë ndërtesa, tokë dhe hotele janë konfiskuar.
Fenomeni është një sintezë e të këqijave në Shqipëri: korrupsioni, plaçkitja e të mirave publike, kadastra anarkike, brigjet e shpërfytyruara nga betoni, shkatërrimi i mjedisit ose pastrimi i parave në një vend ku trafikimi i drogës është shumë i fortë.
Lidhur me rastin e Rrahman Qosjes, hetimi tregoi se letrat e tij dhe nënshkrimi i tij ishin falsifikuar nga një zyrtar i komunës kur shkoi të regjistrojë tokën e fituar nga familja e tij në vitet 1990-të, shpjegoi prokurori Madani.
Prokuroria ka si të dyshuar 23 personave që mund të lidhen me këtë rast, duke iu referuar një toke prej 10 hektarësh dhe duke përfshirë drejtues dhe zyrtarë të zgjedhur.
“Është një krim i organizuar i kostumit dhe kravatës, që tregon korrupsionin dhe pastrimin e parave të pista përmes sektorit të pasurive të paluajtshme”, shpjegon Fabian Zhilla, profesor në universitet i specializuar në krimin e organizuar.
Është një krim “i tipit mafioz, nëse e marrim parasysh natyrën e organizimit të saj dhe territorin e përfshirë”, konfirmon shefi i policisë Lutfi Minxhozi.
Në vitin 2011, gjyqtari Skerdilajt Konomi, u vra në Vlorë. Hetuesit janë të bindur se ai pagoi me jetën e tij për refuzimin për të nënshkruar një titull të rremë të pronësisë për një tokë afër Durrësit, sipas zyrës së prokurorit shqiptar.
Kjo zonë është shumë e shpërfytyruar nga urbanizmi i egër. Në jug të portit të Durrësit, për kilometra, rreshtat e ndërtesave të betonit, shpesh të zbrazëta, shpërfytyrojnë bregdetin.
“Çdo zyrtar i përfshirë do të duhet të përgjigjet individualisht, pavarësisht nivelit të hierarkisë”, paralajmëron Madani.
Tani, reforma gjyqësore në proces, kërkesë e Brukselit në kuadër të kandidaturës së vendit në Bashkimin Evropian, do të lejojë “të identifikojë gjyqtarët dhe prokurorët e përfshirë në operacione të paligjshme”, premtoi Ministrja e Drejtësisë, Etilda Gjonaj.
Operacione të shumta mashtruese u “pastruan”, nga blerja e votave nga përfaqësuesit lokalë në këmbim të titujve të parablerjes së tokës ose të lejeve për të ndërtuar një praktikë të përhapur në Shqipëri.
Por, kjo nuk mund të jetë për një kohë të gjatë: më 16 mars, në Lezhë (veri) janë lëshuar urdhër arresti kundër 24 personave, përfshirë kryetarin dhe zëvendësin e tij.
Për Shqipërinë, të etur për të zhvilluar turizmin e saj, sfida është gjithashtu ekonomike: në vitin 2009, klubi Med, specialist i klubeve të pushimeve, hoqi dorë nga ndërtimi i një qyteti në bregdetin e Jonit për shkak të një konflikti mbi pronësinë e tokës. Burimi: AFP
