Shqipëria për të është një dashuri e bukur. Zuzana Finger është gjermane dhe ka ardhur për herë të parë në vendin tonë në vitin 1988.
Emrin e Shqipërisë e kishte hasur në një pullë postare si dhuratë nga prindërit dhe qysh atëherë, diçka do të ndodhte mes saj dhe vendit ish-komunist të asaj kohe.
Fundi i viteve ‘80 nuk ishte fort miqësor më të huajt që vizitonin Tiranën dhe Zuzana e ndjeu këtë. Ajo nuk takonte asnjë njeri të rastësishëm dhe lëvizjet e saj ishin të kontrolluara.
Pas ’90-ës për të ishte më e thjeshtë. Ajo ka ardhur në shpesh në Shqipëri, madje në vitin 1996 ka patur rolin e vëzhgues zgjedhor në Tiranë dhe Himarë, një eksperiencë jo e këndshme kjo, e cila nuk i ka lënë kujtime pozitive.
Vitet e fundit Zuzana është marr me përkthime letrare, duke përkthyer letërsi shqipe në gjuhe gjermane. Zuzana e mirëprit me kënaqësi ftesën tonë, për të bërë një bisedë me të, për të na treguar se si a ka njohur ajo Shqipërinë e ’80 dhe ç’marrëdhënie ka me Shqipërinë e sotme.
-Zonja Zuzana, ju konsideroheni si një gjermane e çuditshme në Tiranën e fund viteve ’80. Sa vjeç ishit në atë kohë?
1988 isha 29 vjeçe dhe isha duke ndjekur studimet e dyta, pas përfundimit të një fakulteti të parë. Ky udhëtim i parë drejt Shqipërisë ishte i organizuar nga shkolla, nuk erdha me iniciativën time. Në atë kohë një profesor i yni organizoi udhëtimin me studentë të Gjuhës e Historisë. Qëndruam një javë dhe në atë kohë nisa të praktikoj shqipen mjaft mirë, sado që më dukej gjuhë shumë e vështirë.
-Deri në ato momente, kishit dëgjuar më parë për Shqipërinë?
Natyrisht. Si fëmijë mora si dhuratë një pullë postare me emrin e vendit “Shqipëria”. Në momentin e parë as nuk e dija si shqiptohet kjo fjalë. Në studimin e dytë studiova Ballkanologjinë. Në Shqipëri erdha me një ekskursion studentësh dhe fola pak shqip.
-Në kontaktin e parë me këtë vend, çfarë të bëri përshtypje?
Tirana si qyteti shumë i bukur. Arkitektura historike e qyteteve të tjera të cilët kemi vizituar. Peizazhe madhështore.
-Pati një herë të dytë në Shqipëri brenda pak kohësh?
Një vit më vonë konkurrova për një bursë të Shërbimit Akademik Gjerman. Një bursë njëmujore për ndjekjen e kursit të shqipes në Tiranë. Qëndruam në të njëjtin hotel, te “Hotel Tirana” dhe shkonim në mësim në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja.
-Jeni shprehur në një intervistë që ju kanë qenë e vëzhguar në ato vite nga Sigurimi i Shtetit, si e keni kuptuar këtë gjë?
Gjatë qëndrimit të dytë nuk erdha me një grup, por ndoqa kursin e gjuhës shqipe dhe lëviza më individualisht nëpër rrugët e Tiranës. Sa herë që dilnim, unë dhe shoqja ime e vjetër kishim gjithnjë dy burra që na ndiqnin. Nuk afroheshin asnjëherë, nuk na bezdisnin apo të përpiqeshin të komunikonin, por ishin gjithmonë aty.
-Je ndjerë ndonjëherë e frikësuar këtu?
Jo. Deri në moshën 24 vjeçare jetova në socializëm dhe e njoha jetën në këtë sistem shoqëror.
-Po njerëzit, kur mësonin që ju ishit gjermane, si reagonin?
Kontakte të drejtpërdrejta ishin të rralla dhe njerëzit e thjeshtë ishin rezervuar ndaj të huajve.
-Nuk kishte nga ata kuriozët që mund t’ju pyesnin për botën jashtë?
Jo. Mendoj se biseda të tilla ishin të ndaluara dhe të rrezikshme. Por shpesh përjetova përzemërsinë e madhe që ata kishin. Herën e parë nuk pata asnjë kontakt pasi vërejta se shqiptarët shmangnin kontaktin me të huajt. Por herën e dytë, një vit më pas, një nga ditët e qëndrimit gjeta një parukeri. Shkova aty për të rregulluar flokët dhe nuk më kujtohet se sa gra mund të jenë mbledhur, vetëm për të parë!
