Nga Ylli Manjani
Lajmi që Gjykata e Strasburgut ka vendosur dëmshpërblim të rëndë për financat tona publike, nuk është aspak i mirë. Këto çështje në fakt ishin shqyrtuar nga kjo gjykatë që vjet në mars, ndërkohë që Gjykata jonë Kushtetuese kishte çelur gjykimin për kushtetutshmërinë e ligjit te ri për Trajtimin e Pronës.
Gjykata Kushtetuese ka pranuar përfundimisht që formula e kompensimit financiar është plotësisht kushtetuese dhe e drejtë. Gjithashtu Gjykata shfuqizoi dy paragrafë që i hap rrugë kthimit fizik të pronës së lirë për të gjithë ato kërkesa që janë të patrajtuar ende nga Agjencia e Trajtimit të Pronës (ATP). Vlerësoj se Gjykata Kushtetuese korrektoi një gabim domethënës, pra të lejimit të kthimit të pronës së lirë pronarit të saj.
Qeveria, jo të gjitha agjencitë e saj, është ende e paqartë mbi strategjinë që do ndjekë pas këtij vendimi. Pra pyetja që ngrihet është: do të zbatohet vendimi i Gjykatës Kushtetuese për kthimin fizik te pronës pronarëve apo jo? Nëse po, në ç’masë?
Mbi këtë bazë do të duhet të mbahet edhe qëndrimi zyrtar i shtetit përpara Gjykatës së Strasburg, e cila do të shqyrtojë këtë ligj tonin nëpërmjet shqyrtimit të një ose dy çështjeve nga lista e gjatë e aplikantëve atje. Por ndërkohë ende qeveria nuk ka një qëndrim mbi pyetjet që janë ngritur tashmë.
Sigurisht kjo situatë kaotike (pa shkak të arsyeshëm) shfrytëzohet më së miri nga avokatët dhe Gjykata e Strasburg vazhdon të ndëshkojë Shqipërinë, ndonëse ende me çështje të vjetra.
Avokatura e Shtetit tonë është në fakt pjesë e problemit dhe jo e zgjidhjes. Interpretimet e saj për këtë situatë janë të gabuara dhe me qëllime të paqarta. Kërkesat e saj të vetme janë të merret studio ligjore e gruas së Tony Blair që të na mbrojë në Strasburg. Kërkesa këto të rrëzuara sistematikisht nga Ministri i Drejtësisë si të pamotivuara nga ligji.
Kujtoj se për këtë çështje kisha propozuar një VKM që e zgjidhte një herë e mirë përzgjedhjen e studiove të avokatisë. Ky projekt fle ende në zyrën e Sekretarit të Përgjithshëm të Këshillit të Ministrave. Qartësisht ky është zyrtari që mbron Avokaten aktuale të Shtetit dhe nxit përzgjedhjen selektive të studiove private. Kjo ishte në fakt arsyeja përse i refuzova të gjitha propozimet për përzgjedhje studiosh pa tender dhe kuturu.
Tani qeveria duhet të mbledhë mendjen dhe të kthejë pronarëve pronat e lira, ashtu siç urdhëron në fakt Gjykata Kushtetuese! Sa më shpejt ta bëjë këtë gjë aq më e mirë do jetë zgjidhja e kësaj çështje ngërç për shoqërinë, financat e shtetit dhe ekonomisë kombëtare.
Gjithnjë kam mbështetur pikëpamjen e kthimit fizik të pronës së lirë. Vetëm kjo në fakt është rivendosje reale e të drejtës së cenuar. Kompensimi financiar duhet të ishte mjet i jashtëzakonshëm dhe i drejtë sipas formulës që ka ligji i ri tashmë, që zbatohet në kushtet kur prona është e zënë faktikisht dhe jo kur pritet të zihet nga zaptuesit e rinj (qofshin këta edhe me leje ndërtimi).
Shoqëria nuk mund të paguajë para për kompensim kur prona është e lirë. Është absurd qëndrimi i Kryeministrit që të mos kthehet prona e lirë pronarit se medemek kjo iu dashka dhënë sipërmarrësve për fshatra turistikë! Nga ana tjetër edhe më absurde bëhet padrejtësia kur me leje legalizimi qeveria vlerëson vetëm zaptuesit e pronës së tjetrit.
Prandaj duhet sa me shpejt të zbatohet vendimi që prona e lirë ti kthehet pronarit. Në shumicën e rasteve rezulton se ky kthim është 100% ose afërsisht aq. Nuk kemi pse të hezitojmë për të vënë në vend një padrejtësi që rëndon financiarisht shumë breza.
Këtë qëndrim pret dhe Strasburg-u dhe nuk besoj se ka nevojë për studio avokatie private për të shpjeguar kaq thjeshtë këtë gjë!
Në të kundërt vetëm do shtohet fatura financiare, të cilën askush nuk ja ka borxh sot e në të ardhmen shtetit që qeveriset keq!
