Komisioni Europian ka paraqitur sot progres-raportin për Shqipërinë dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, ndodnëse nuk ka një datë për hapjen e negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.
Pavarësisht deklaratave për përmbushjen e kushteve nga Komisioneri për Zgjerimin, Oliver Varhelyi, ai tha se nuk mund të ketë një datë për zhvillimin e Konferencës së parë Ndërqeveritare me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, pa u zgjidhur më parë përplasja mes kësaj të fundit dhe Bullgarisë.
Në progres-raportin për Shqipërinë, pavarësisht vlerësimeve, evidentohen një seri problemesh, por i drejtohet edhe një apel SPAK dhe GJKKO, dy institucioneve të ngritura në atë që konsiderohet “drejtësia e re” për të çuar para drejtësisë “peshqit e mëdhenj”.
Në këtë kuadër, Komisioni Europian i kërkon SPAK dhe GJKKO që të kapin dhe dënojnë zyrtarët e lartë të shtetit, pasi dënimet për këtë kategori janë ende të kufizuara duke nxitur një kulturë mosndëshkimi.
“Shqipëria ka bërë përpjekje të mëtejshme për të krijuar një histori solide në luftën kundër korrupsionit, edhe pse mbetet një objektiv që kërkon vullnet politik dhe veprime të mëtejshme të strukturuara dhe të qëndrueshme. Dënimet në rastet që përfshijnë zyrtarë të nivelit të lartë mbeten ende të kufizuara, duke nxitur një kulturë mosndëshkimi brenda niveleve më të larta të shtetit. Strukturat e specializuara kundër antikorrupsionit duhet të forcojnë ndjeshëm kapacitetin e përgjithshëm të vendit për të hetuar dhe ndjekur penalisht korrupsionin.
Korrupsioni është i përhapur në shumë fusha të jetës publike dhe të biznesit dhe mbetet një çështje shqetësuese serioze”, evidenton raporti.
Lidhur me zgjedhjet e 25 prillit, Komisioni Europian vë theksin në blerjen e votave, patronazhistët dhe përdorimin e funksioneve dhe aseteve publike për fushatë zgjedhore.
“Identifikimi elektronik i votuesve u zbatua në 97% e vendvotimeve, ndërsa votimi elektronik dhe numërimi elektronik u pilotuan me sukses në 32 vendvotime në Tiranë. Vlerësimi përfundimtar i OSBE/ODIHR zbuloi se zgjedhjet ishin në përgjithësi të organizuara mirë. Administrata e re zgjedhore fitoi besimin e shumicës së aktorëve. Shqetësimet mbetën të lidhura me keqpërdorimin e burimeve publike ose funksioneve zyrtare, akuzat për blerjen e votave dhe rrjedhjen e të dhënave personale të ndjeshme, që zbulojnë preferencat politike të qytetarëve. Këto raste janë duke u hetuar. Parlamenti vazhdoi punën nën kufizimet e sjella për shkak të pandemisë”, thuhet mes të tjerash në raport.
Lidhur me reformën administrative territoriale, Komisioni thekson se ajo duhet të jetë konsoliduar si pjesë e agjendës më të gjerë të decentralizimit.
“Kjo është veçanërisht e nevojshme për të garantuar autonominë fiskale lokale dhe fuqizuar komunat për të siguruar të mira e shërbime publike cilësore”, thekson raporti.
Lidhur me situatën e lirisë së mediave, raporti thekson se atmosfera e sulmeve verbale, fushatave shpifëse dhe akteve të frikësimit ndaj gazetarëve nuk është përmirësuar.
“Tensionet midis aktorëve politikë dhe gazetarëve janë rritur gjatë krizës COVID-19 dhe në kontekstin e zgjedhjeve parlamentare. Sulmet e raportuara kundër gazetarëve nuk kanë rezultuar në asnjë dënim përfundimtar”, vlerëson raporti
Komisioni gjithashtu ndalet në atë që njihet si paketa “anti-shpifje”, duke vënë theksin nv një vetë-rregullim dhe hapa të kujdesshëm në cdo vendim.
“Hapat për ta bërë plotësisht funksionale autoritetin rregullator audio-viziv duhet të ndërmerren në një mënyrë që siguron pavarësinë dhe legjitimitetin e tij. Pavarësia, standardet profesionale dhe qëndrueshmëria financiare e transmetuesit të shërbimit publik duhet të forcohen”, thuhet në progres-raport.
