Analisti amerikan dhe eksperti i Ballkanit, Janusz Bugajski beson se Perëndimi duhet t’i përgjigjet shumë më fuqishëm ndikimit të zgjeruar të Rusisë në Ballkan, duke përmendur luftën për sundim midis Moskës dhe fuqive perëndimore të ngjashme me atë të shekullit të 19-të.
“Një ‘Lojë e Madhe’, një konfrontim i zgjatur midis perandorive britanike dhe ruse në Azinë Qendrore gjatë shekullit të 19-të kur Perandoria Osmane filloi të zmbrapset, po ndodh dhe sot”, deklaron bashkëpunëtori i lartë në Qendrën Amerikane për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA).
Bugajski vlerëson se një version i ri i “Lojës së Madhe” të Ballkanit është duke u zhvilluar sot, por tani, ai pretendon se “Moska po i drejtohet subversionit dhe mashtrimit, sepse nuk mund të matet ekonomikisht dhe ushtarakisht me Perëndimin”.
Ai beson se termat me të cilat Rusia e Putinit “ndërhyn dhe ka një ndikim malinj në Ballkan” janë shumë të thjeshta për të ekspozuar qëllimet e vërteta të Moskës dhe prandaj mund të lehtësojnë një ndjenjë urgjence kur bëhet fjalë për përgjigjen e Perëndimit.
Bugajski pretendon se Kremlini sheh një avantazh strategjik në Ballkan duke ndjekur të paktën katër qëllime.
E para, tha ai, është të zgjerojë ndikimin gjeopolitik, për të cilin ai përmend ndikimin e Moskës mbi qeveritë e Ballkanit, duke shtuar “angazhimin ushtarak në Serbi” dhe praninë institucionale.
Qëllimi i dytë, shton Bugajski, është që Rusia të zvogëlojë rolin e institucioneve perëndimore, duke çuar kështu në divergjencë në përgjigjet ndërkombëtare për ato konflikte.
Një nga argumentet për një pretendim të tillë të Bugajskit është ideja e shkëmbimit të territoreve në negociatat midis Beogradit dhe Prishtinës, e cila u mbështet nga Moska dhe disa vende perëndimore, ndërkohë që disa të e kundërshtuan atë.
Qëllimi i tretë i Moskës, sipas analistit amerikan, është të zvogëlojë praninë e SHBA në Ballkan, i cili, shton ai, shpjegon kundërshtimin e Rusisë dhe minimin e zgjerimit të NATO-s.
Qëllimi i katërt i Kremlinit është, sipas Bugajskit, të fitojë aleatë të rinj ose aleatë të mundshëm, duke mundësuar një ndikim ekonomik dhe energjetik.
Për ta arritur këto qëllime, siç pohoi më tej Bugajski, Moska nuk shmang që të “nxisë korrupsion, shantazh, ryshfet ose të vendosë në një pozicion vartës për zyrtarë dhe politikanë që ajo mendon se do të përfitonin”.
Në kontekstin e arritjes së këtyre qëllimeve, Moska po përdor një sërë “mjetesh taktike”, shtoi Bugajski, duke përmendur, përveç të tjerave, promovimin e nacionalizmit lokal.
Ndër shembuj të pretendimeve të tilla, Bugajski përmend edhe Kosovën, anëtarësimi i së cilës në KB, ai beson, është parandaluar me kokëfortësi nga Rusia.
Atje, ndërsa ai e sheh situatën, Rusia fuqizon historinë e serbëve si një pakicë e shtypur në mënyrë që të nxisë konflikte të brendshme.
