Reforma që po i nënshtrohet sistemi i drejtësisë në vend, ndonëse ka nisur që me miratimin e ligjit 76/2016, 3 vite më parë, me vështirësi po jep frytet e para.
Për gjatë kësaj kohe, një sërë pengesash dhe vonesash kanë bërë që parashikimet për atë që do të prodhonin këto ndryshime, të mos përmbusheshin, e dokumentuar kjo edhe në një raport të Ministrisë së Drejtësisë. Për zbatimin e kësaj reforme, është miratuar një Plan Veprimi, që duke iu referuar raportit të Ministrisë, rezulton se objektivat e realizuar deri më tani, janë të ulët. Vonesa në ngritjen e disa institucioneve të reja është problematika kryesore e konstatuar në raport.
“Ndër elementet më të rëndësishme, të cilat kanë ndikuar në realizimin e ulët të aktiviteteve të parashikuara në këtë Plan Veprimi, janë si më poshtë: Moskrijimi në kohë i institucioneve të reja të sistemit të drejtësisë, si Inspektorati i Lartë i Drejtësisë, Struktura e Posaçme Antikorrupsion dhe Byroja Kombëtare e Hetimit. Për më tepër, krijimi me vonesë i Këshillit të Lartë Gjyqësor dhe Këshillit të Lartë të Prokurorisë, gjatë muajit dhjetor 2018, dhe Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, në muajin janar 2019, ka ndikuar në realizimin e ulët të aktiviteteve të Planit të Veprimit.
Për këtë arsye, duke qenë se një pjesë e madhe e aktiviteteve në këtë Plan Veprimi, kanë si institucione përgjegjëse për zbatimin e tyre pikërisht organet e reja të sistemit të drejtësisë, moskrijimi i tyre në kohë ka ndikuar në performancën e ulët të realizimit të Planit të Veprimit për këtë periudhë dhe njëkohësisht edhe në zbatimin e ulët të objektivave të përcaktuar në këtë strategji”, shkruhet në raportin për muajt e parë të 2019-ës, për ecurinë e Reformës në Drejtësi. Një tjetër problem i ngritur në raport është edhe hendeku financiar, që krijon vonesa në punën dhe plotësimin e objektivave të ndryshimeve të reja në sistem.
“Nevojitet prioritizimi i masave dhe mobilizimi i mekanizmave institucionalë për adresimin e hendekut financiar dhe gjetjes së burimeve financiare. Gjithashtu, ndërlidhja me PBA-në (Projekt Buxhet Afatmesëm) dhe parashikimi i mbulimit financiar nga Buxheti i Shtetit duhet të përmirësohet. Plani i ri i Veprimit duhet të trajtojë këto mangësi, duke adresuar kështu dhe raportimin financiar”, theksohet në raport.
ÇFARË DUHET RIPARË?
Duke iu referuar këtij raporti për muajt e parë të vitit 2019, shihet e nevojshme rishikimi i strategjisë për mënyrën se si do të arrihen objektivat e ndryshimeve të reja në drejtësi. “Kjo nevojë për rishikim lidhet kryesisht me faktorë si: moskrijimi në kohë i institucioneve të reja të sistemit të drejtësisë si Inspektorati i Lartë i Drejtësisë, SPAK, si dhe Byroja Kombëtare e Hetimit. Rishikimin e aktiviteteve dhe/apo treguesve të saj të zbatimit, në mënyrë që të sigurohet një përputhshmëri më e mirë me realizimin e qëllimit; ndryshimin e përgjegjësisë institucionale për zbatim dhe/apo institucioneve bashkëpunuese, pasi jo në pak raste, vihet re që ka problematikë në përcaktimin e institucionit përgjegjës për realizimin e një aktiviteti; ndryshimin dhe/apo buxhetimin aty ku mungon, të kostos financiare për çdo aktivitet; realizimin e gjithë përfshirjes së aktorëve të sistemit të drejtësisë në planifikimin e aktiviteteve”, kërkon ministria në raport.
ARRITJET
Përpos problematikave të konstatuara, raporti i Ministrisë së Drejtësisë konsideron sukses të reformës ngritjen e Këshillit të Lartë Gjyqësor dhe Këshillit të Lartë të Prokurorisë, gjatë muajit dhjetor 2018. Një tjetër arritje është puna e Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, si dhe ndryshimi i pagave të magjistratëve për vitin 2019. /Panorama.
