Ballokumet janë ëmbëlsira simbol e Ditës së Verës. Elbasani njihet si qyteti i ballokumeve, megjithatë amvisat dhe zonjat e shtëpisë në të gjithë Shqipërinë kanë filluar ta ndjekin këtë traditë.
Në recetën tipike elbasanase, përdoret enë bakri për përgatitjen e ballokumeve, ndërkohë që përbërësi sekret është finja (përgatitet me hi te pastër dhe ujë, lihet për disa minuta në qetësi dhe filtrohet).
Më poshtë ju sjellim recetën tipike të Elbasanit për përgatitjen e ballokumeve.
Përbërësit
1 kg sheqer (jo i bluar)
1 kg mielli misri i situr
450 gr gjalpë – preferohet gjalpë dhie
7 kokrra vezë
½ lëvozhgë veze e mbushur me finjë (nga hiri i zjarrit me dru ahu)
Përbërësit mund të shumëfishohen në mënyrë proporcionale sipas dëshirës.
Përgatitja:
– Futet sheqeri në enën e bakrit të pa kallajisur dhe pas tij menjëherë futet gjalpi i sapo shkrirë në zjarr, por me temperaturë të vakët, pra jo i nxehtë.
– Fillon përzierja e kësaj mase me lugë druri pa ndërprerje përreth 30 minuta, derisa masa e sheqerit dhe gjalpit në enën e bakrit të marrë formën e kremit. Kohëzgjatja e përzierjes ka të bëjë me tretjen sa më të mirë të sheqerit dhe të gjalpit duke u fërkuar në muret e enës së bakrit. Kjo është e rëndësishme dhe veçanti e kësaj ëmbëlsire delikate në gatim.
– Futet veza e parë, pa e ndërprerë përzierjen me lugë druri, derisa ajo të zhduket në këtë masë. (Këshillohet që vezët fillimisht të thyhen e të futen në një pjatë, për të evituar ndonjë vezë të prishur).
– Pas 1 minute futet veza e dytë, pa e ndërprerë përzierjen me lugë druri, derisa ajo të zhduket si veza e parë.
– Pas 1 minute tjetër futet veza e tretë, pa e ndërprerë përzierjen me lugë druri, derisa edhe kjo të zhduket si dy të parat.
– Pas futjes së tre vezëve të para futet në masën që po përgatitet ½ lëvozhge veze me finjën e përgatitur më parë, pa e ndërprerë përzierjen me lugë druri.
– Vijon përzierja me lugë druri përreth 5 minuta.
– Pas kësaj, fillon futja e miellit të misrit me dorë (duke e përhapur miellin në të gjithë sipërfaqen e enës dhe jo në formë topi), pa e ndërprerë përzierjen me lugë druri.
– Vijon futja e miellit të misrit me dorë, me intervale çdo 4-5 minuta në mënyrë që të tretet mielli njëtrajtshëm dhe të mos krijohen topa mielli brenda masës së kremit, pa e nderprerë përzierjen me lugë druri. Nga mielli i misrit hiqet një dorë dhe zëvendsohet me miell gruri. Kjo procedurë vazhdon derisa të mbarojë mielli.
***
– Me masën e përftuar mund të bëhen 9-11 kokrra ballokume (sipas preferencës së madhësisë së kokrrave).
– Merret me dorë një masë nga ky brumë dhe pa e ngjeshur aspak nëpër duar, i jepet lehtë forma e duhur dhe vendoset në tepsinë që do dërgohet në furrë, e cila duhet të jetë e pudrosur lehtë me miell misri dhe me asgjë tjetër.
– Këshillohet që para se të dërgohen në furrë për t’u pjekur, merret pak brumë në dorë dhe bëhet një kokërr e vogël sa një grusht dhe piqet në një stufë elektrike me 140-150ºC për 15-20 minuta. Nëse kjo kokërr hapet dhe ndehet tregon se masa kërkon edhe pak miell. Në të kundërt, nëse kokrra qëndron e rregullt është tregues se masa është gati për t’u bërë kokrra dhe të shkojë në furrë.
