Rritja e kriminalitetit në Shqipëri gjatë vitit 2025 konfirmohet nga të dhënat më të fundit të INSTAT, të cilat tregojnë një zgjerim të ndjeshëm si në numrin e veprave penale, ashtu edhe në profilin e tyre. Sipas raportit zyrtar , gjatë vitit të kaluar janë evidentuar 38,345 vepra penale, një rritje me 17.4% krahasuar me vitin 2024, duke sinjalizuar një përkeqësim të situatës së sigurisë dhe një presion më të madh mbi sistemin e drejtësisë.
Në të njëjtën linjë, është rritur edhe numri i autorëve të dyshuar, që arriti në 45,334 persona (+13.2%), ndërsa numri i personave të dëmtuar u rrit me 7.8%, në 19,145. Struktura e autorëve mbetet e qëndrueshme, me dominim të meshkujve (93.3%) dhe me përqendrim në grupmoshën 30-44 vjeç, çka tregon se kriminaliteti vijon të lidhet fort me segmentin më aktiv të popullsisë në tregun e punës.
Megjithatë, tabloja bëhet më interesante kur analizohet Figura 1 e raportit, e cila paraqet ndryshimet në përqindje të llojeve të veprave penale për periudhën 2025-2024. Kjo figurë tregon një zhvendosje të qartë të kriminalitetit drejt disa kategorive specifike.
Rritjen më të fortë e shënojnë “përndjekjet”, me një zgjerim prej 69%, duke reflektuar një rritje të ndjeshme të rasteve të lidhura me dhunën psikologjike dhe konfliktet ndërpersonale. Po ashtu, rritje të larta vërehen për krimet kundër shëndetit (+27.4%), krimet në fushën e drogës (+26.6%) dhe trafikimin e armëve (+26.1%), duke treguar një intensifikim të kriminalitetit me rrezikshmëri të lartë dhe lidhje të mundshme me aktivitetet e organizuara.
Në të njëjtën kohë, edhe krimet ekonomike dhe financiare shfaqin tendencë në rritje. Mashtrimet u rritën me 16.3%, pastrimi i produkteve të veprës penale me 11.1% dhe falsifikimi i monedhave me 8.8%. Kjo tregon se, përveç kriminalitetit tradicional, po zgjerohet edhe ai me natyrë më të sofistikuar, i lidhur me ekonominë dhe teknologjinë.
Nga ana tjetër, disa kategori kanë shënuar rënie të ndjeshme. Vjedhjet me dhunë dhe krimet kibernetike kanë rënë me rreth -18.9% dhe -18.8%, ndërsa korrupsioni ka shënuar një ulje me -8.6%. Po ashtu, ka rënie edhe në dhënien e ndihmës për kalim të paligjshëm të kufirit (-6.3%) dhe në vrasjet e mbetura në tentativë (-4.8%). Këto zhvillime mund të lidhen me ndryshime në raportim, prioritetet e policisë apo zhvendosjen e aktivitetit kriminal drejt formave të tjera.
Në planin e drejtësisë penale, të dhënat tregojnë një sistem që përballet me volum të lartë çështjesh. Në vitin 2025 janë regjistruar 27,049 procedime penale (+8.5%), por vetëm 42.5% e tyre kanë përfunduar me dërgim për gjykim, ndërsa pjesa tjetër është pushuar ose pezulluar. Kjo strukturë ngre pikëpyetje mbi efikasitetin e hetimeve dhe kapacitetet e sistemit për të çuar deri në fund çështjet penale.
Ndërkohë, numri i të burgosurve mbetet pothuajse i pandryshuar, me 4,503 persona (+0.3%), çka sugjeron se rritja e kriminalitetit nuk është reflektuar proporcionalisht në dënime më të shumta me burg.
Në tërësi, të dhënat e vitit 2025 tregojnë jo vetëm një rritje të përgjithshme të kriminalitetit, por edhe një transformim të strukturës së tij. Zhvendosja drejt krimeve të lidhura me dhunën ndërpersonale, drogën dhe aktivitetet financiare tregon për një kompleksitet më të lartë të fenomenit, që kërkon politika më të targetuara dhe një reagim më efikas institucional. /ekofin.al
