Protokolli Romë-Tiranë, strategjia e re italiane e emigracionit, po lëkundet pas një vendimi që rrezikon të komprometojë të gjithë kuadrin rregullator.
Gjykata e Apelit në Romë ka vendosur që një emigrant i ndaluar në Shqipëri, pasi është transferuar nga Italia, nuk mund të mbahet në qendrën e Gjadrit nëse kërkon azil. Një vendim që jo vetëm vë në pikëpyetje transferimet e fundit, por nxjerr në pah një të metë strukturore në protokollin e nënshkruar mes Italisë dhe Shqipërisë.
Një juridiksion i ri për azilkërkuesit – Thelbi i çështjes ka të bëjë me juridiksionin në rast se një emigrant i mbajtur në Shqipëri paraqet një kërkesë për mbrojtje ndërkombëtare. Në këtë skenar, vlerësimi i paraburgimit nuk i takon më Gjykatës së Paqes, por Gjykatës së Apelit, e cila ka vërtetuar paligjshmërinë e paraburgimit. Pa kohën teknike për një seancë të mëtejshme, personi jo vetëm do të duhet të kthehet në Itali, por edhe të lirohet.
Emigranti i mbajtur në Shqipëri, një burrë me origjinë marokene rreth 30 vjeç, ishte dëbuar nga Italia më 31 mars dhe ishte deportuar në qendrën e Gjadrit së bashku me 39 persona të tjerë.
Protagonisti i kësaj historie mbërriti në Itali në vitin 2021 dhe u dënua në vitin 2023 për krime të paspecifikuara. Pasi kreu dënimin, në vend që të lirohej, ai u transferua në Shqipëri më 11 prill.
Në Gjadër kërkoi për herë të parë azil. Komisioni e refuzoi kërkesën në kohë rekord, por procedura e miratuar – edhe pse e “përshpejtuar” – nuk ndjek të njëjtat rregulla si ajo “kufitare” e parashikuar për ata që nuk kanë hyrë kurrë në Itali.
Në përpjekje për të anashkaluar kundërshtimet e ngritura nga gjyqësori për të ashtuquajturat “Vendet e Sigurta” , qeveria italiane modifikoi ligjin për ratifikimin e protokollit në fund të marsit, duke zgjeruar mundësinë e përdorimit të qendrave shqiptare edhe për “të parregullta” .
Protokolli me Tiranën lejon transferime vetëm për procedurat kufitare apo riatdhesimet. Problemi lind kur një emigrant i identifikuar si i parregullt aplikon për azil: krijohet një rast i tretë, i paparashikuar në marrëveshje, i cili i shpëton kuadrit ligjor të pritshëm.
Ndërkohë, ministri i Brendshëm Matteo Piantedosi njoftoi “riatdhesimin e parë” të kryer nga objekti i Gjadrit. Protagonisti është një shtetas i Bangladeshit, i konsideruar i rrezikshëm. Por në realitet, emigranti i ndaluar në Shqipëri fillimisht u kthye në Itali dhe vetëm më pas u riatdhesua, duke konfirmuar se të gjitha riatdhesimet duhet të kryhen nga toka italiane.
Njoftimi, i publikuar pak orë pas vendimit të Gjykatës së Apelit, duket se është një përpjekje për të larguar vëmendjen e medias nga debakli gjyqësor.
