“9 Maji” shënon përvjetorin e Deklaratës së Schumanit në vitin 1950-të, e cila propozoi krijimin e një Komuniteti Europian të Qymyrit dhe Çelikut, paraardhës të Bashkimin Evropian.
Pse u krijua ky komunitet?
Ideja për krijimin e këtij komuniteti ishte se anëtarët e saj themelues, Franca, Gjermania, Italia, Holanda, Belgjika dhe Luksemburgu do të bashkonin burimet e tyre të qymyrit dhe çelikut dhe do të krijonin një treg të përbashkët, duke hequr detyrimet e importit dhe eksportit.
Ideja ishte pjesërisht ekonomike: propozimi i ministrit të jashtëm francez, Robert Schuman, erdhi vetëm pesë vjet pas Luftës së Dytë Botërore.
Por, gjithashtu ishte edhe politike. Ideja ishte se duke bashkuar së bashku interesat ekonomike të Francës dhe Gjermanisë, do të zvogëlonte rrezikun e konfliktit në të ardhmen.
Deklarata thotë: “Solidariteti i arritur përmes këtij komuniteti do ta bëjë të qartë se çdo luftë midis Francës dhe Gjermanisë nuk bëhet thjesht e paimagjinueshme, por materialisht e pamundur”.
Çfarë ndodhi me pas?
Traktati qeverisës i komunitetit u nënshkrua në Paris në vitin 1951 dhe hyri në fuqi vitin e ardhshëm.
Vendet thelluan integrimin e tyre ekonomik me krijimin e Bashkësisë Ekonomike Evropiane, kur nënshkruan Traktatin e Romës më 1958.
Akti i vetëm evropian i vitit 1985 përcaktoi objektivin e krijimit të një tregu të vetëm të përbashkët, ndërsa Traktati i Mastrihtit në vitin 1992 krijoi lindjen e Bashkimit Evropian, duke përfshirë 12 vende dhe krijoi rrugën për bashkimin ekonomik dhe monetar.
Kush e feston Ditën e Evropës?
Institucionet kryesore të Bashkimit Europian kanë shpërndarë shumë artikuj ose postime në Twitter për Ditën e Evropës.
Website i dedikuar për Europën, europeday.europa.eu, krenohet me planet për të mbajtur më shumë se 140 aktivitete përgjatë bllokut, për të festuar. Pothuajse gjysma e atyre që janë të listuar do zhvillohen në Belgjikë, si shtëpia e Shtabit të Bashkimit Europian.
Ka gjithashtu një ndjenjë se “makineritë” e Brukselit janë paksa hezituese për të detyruar vendet të festojnë, në një kohë kur projekti evropian po përballet me sfida të mëdha, rreth migracionit, sigurisë, ekonomisë dhe ndjenjave anti-BE në disa pjesë të bllokut .
