160 mijë shkurtëza vriten çdo vit ilegalisht në Shqipëri, Serbi, Kroaci, Mal të Zi dhe Bosnjë Hercegovinë. Kjo shifër përbën rreth 2.5 deri në 3 për qind të popullsisë së përgjithshme evropiane për këtë shpend.
Euronatur, në një deklaratë të përbashkët me organizatat mjedisore partere në Ballkan u shpreh se për këtë përdoren metodat të paligjshme si imituesit zanorë.
“Gjuetarët vendosin imitues zanorë në livadhe dhe fusha gjatë natës për të tërhequr grupe të shkurtëzave që migrojnë në vendet e tyre të dimrit në Afrikë. Pastaj, me lindjen e diellit gjuetarët qëllojnë pa leje mijëra zogj. Në këtë mënyrë ata vrasin më shumë shkurtëza duke përdorur mënyra të paligjshme se sa me mënyra të ligjshme”,-thuhet në deklaratën e përbashkët të organizatave mjedisore.
Për biologët, ky është një problem evropian dhe jo lokal.
“Lloji i këtij shpendi është bërë i rrallë në vargun verior për shkak të intensifikimit të bujqësisë. Humbja e popullsisë e shkaktuar nga vrasja e paligjshme përgjatë rrugës së migrimit të Adriatikut është një tjetër faktor që mund të çojë ne kolapsin e popullatave të shkurtëzave të Evropës Qendrore”,-tha biologu Justine Vansynghel, i angazhuar pranë fondacionit ndërkombëtar për ruajtjen e natyrës EuroNatur.
Dendësia më e lartë e vrasjeve të paligjshme shënohet në Serbi sipas deklaratës së EuroNatur me organizatat mjedisore në Ballkan.
“Vendet e gjuetisë së paligjshme janë kryesisht të përsëritura. Sa herë zbulojmë një karrem, mund të kthehemi praktikisht çdo javë dhe të raportojmë karremët,”- thotë Sandra Jovanović nga organizata partnere e EuroNatur BPSSS (Serbi).
“Megjithatë, vrasja e paligjshme e shkurtëzave në Serbi ka shpërthyer në dy vitet e fundit, që mund të jetë për shkak të parandalimit më të mirë në Kroaci. Atje ka pasur një rënie në gjuetinë ilegale”,– thekson Sandra Jovanović.
Organizatat mjedisore kanë kërkuar që komuniteti i gjuetisë të ketë zero tolerancë ndaj vrasjeve të paligjshme dhe masive të shkurtëzave dhe të raportojnë imituesit zanorë pranë autoriteteve përkatëse. Ashtu sikurse kanë kërkuar që autoritetet e zbatimit të ligjit në vendet e Ballkanit të ndërmarrin veprimet të qëndrueshme kundër vrasjes së paligjshme dhe sistemi gjyqësor të vendosë dënime për gjuetarët e paligjshëm.
Sipas deklaratës, për shkak të ndikimit të tyre negativ në biodiversitet, joshjet elektronike përmes magnetofonëve apo kasetave të zërit janë të ndaluara në shumicën e vendeve të botës, ashtu sikurse edhe në shumë vende të Ballkanit.
Në Shqipëri ka një moratorium prej vitit 2014 që ndalon gjuetinë e paligjshme. Në 2022, ky moratorium u zgjat në pesë vitet e ardhshme.
“Ka pasur dy ligje më parë për vitin 2014-2016 dhe një tjetër ligj për shpalljen e moratoriumit të gjuetisë në vitet 2016-2021 të cilit i mbaroi afati vitin e kaluar. Konstatojmë të gjitha efektet pozitive të këtyre dy masave të marra në mandatin e parë e të dytë në lidhje me faunën e egër sidomos për shpendët e egër. Në censusin e zhvilluar që nga viti 2016 është konstatuar një rritje e ndjeshme e llojit të shpendëve të egër dhe faunës së egër, si edhe një ndërgjegjësim i popullatës falë një komunikimi të shtuar nga ambientalistët dhe shoqatat e ndryshme të faunës dhe mjedisit”,- u shpreh ministrja e Turizmit dhe Mjedisit, Mirela Kumbaro në vitin 2022.
Megjithatë, përpos moratoriumit aktivistët mjedisorë shprehet se në terren ka gjurmë të gjuetisë së paligjshme dhe nëse nuk ka ndryshime ligjore, moratoriumi nuk ka rezultat./Citizens
