Kiev – Një ekip i mbikëqyrjes bërthamore të OKB-së u nis me një mision urgjent të hënën për të mbrojtur termocentralin bërthamor në Zaporizhzhian e pushtuar nga Rusia në kulmin e luftimeve në Ukrainë, një udhëtim i shumëpritur që bota shpreson se do të ndihmojë në shmangien e një katastrofe radioaktive.
Piketat nuk mund të jenë më të larta për grupin e ekspertëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, të cilët do të vizitojnë centralin në një vend ku fatkeqësia e Çernobilit të vitit 1986 përhapi rrezatim në të gjithë rajonin, tronditi botën dhe intensifikoi një largim global nga energjia bërthamore.
“Pa ekzagjerim, ky mision do të jetë më i vështiri në historinë e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike”, tha Ministri i Jashtëm ukrainas Dmytro Kuleba.
Duke e theksuar këtë urgjencë, Ukraina dhe Rusia akuzuan sërish njëra-tjetrën për bombardimin e rajonit më të gjerë rreth termocentralit bërthamor, më i madhi në Evropë, i cili u ndërpre për pak kohë javën e kaluar.
Rreziqet janë aq të larta sa zyrtarët kanë filluar të shpërndajnë tableta jodi kundër rrezatimit për banorët aty pranë.
Për të shmangur një katastrofë, Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë Atomike, Rafael Grossi ka kërkuar për muaj të tërë akses në uzinën e Zaporizhzhias, të cilën forcat ruse e kanë pushtuar dhe punonjësit ukrainas e kanë mbajtur në punë që në ditët e para të luftës gjashtëmujore.
“Ka ardhur dita,” shkroi Grossi të hënën në Twitter, duke shtuar se “Misioni i Mbështetjes dhe Ndihmës” i Agjencisë me bazë në Vjenë … tani është në rrugën e tij.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Ukrainës tha se ekipi, të cilin Grossi kryeson, është planifikuar të mbërrijë në Kiev të hënën.
Në prill, Grossi kishte drejtuar një mision tëAgjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike në Çernobil, të cilin forcat ruse e pushtuan më herët gjatë luftës.
Agjencia tha në një deklaratë se ekipi i saj “do të ndërmarrë aktivitete urgjente mbrojtëse”, do të vlerësojë dëmet, do të përcaktojë funksionalitetin e sistemeve të sigurisë dhe sigurisë së uzinës dhe do të vlerësojë kushtet e punës së stafit të dhomës së kontrollit.
Agjencia e energjisë bërthamore e Ukrainës, Energoatom, paralajmëroi të hënën për përpjekjet ruse për të fshehur përdorimin ushtarak nga ana e tyre e të uzinës.
“Okupatorët, duke u përgatitur për mbërritjen e misionit të IAEA, rritën presionin mbi personelin … për t’i parandaluar ata të tregojnë prova të krimeve të pushtuesve në uzinë dhe përdorimin e saj si bazë ushtarake,” tha Energoatom, duke shtuar se katër punëtorët e uzinës u plagosën nga granatimet ruse të qytetit ku ata jetojnë.
