Një dekadë nga falimenti i “Lehman Brothers”…Atëherë kur nisi kriza financiare

Paralajmërime kishte pasur edhe më parë, por duket se gjithçka kishte rënë në vesh të shurdhër.

Kur “Lehman Brothers” plotësoi dokumentet për falimentimin më të madh në historinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, më 15 shtator 2008, u pa qartë se flluska gjigante e tregut amerikan të pasurive të paluajtshme shpërtheu, duke sjellë pas një recesion të vështirë ekonomik dhe financiar.

E zhytur deri në fyt me kredi të këqija, banka kishte pësuar humbje të mëdha, ndërsa çmimet e pronave ranë. Kolapsi ndezi një reaksion zinxhir.

Tregu i aksioneve u zhyt në krizë. Rreth 7 miliardë dollarë të aksionerëve u “dogjën” sikur nuk kishin ekzistuar ndonjëherë. Brenda dy vitesh, rreth 9 milionë amerikanë humbën punën. Taksapaguesi amerikan pagoi faturën. Ligjvënësit reaguan me ligjin e ashpër “Dodd.Frank-Act”, që i vuri frerët botës së financave.

Bankat pompuan parà në tregje dhe i ulën normat e interesit në zero, me shpresën se kompanitë do të merrnin kredi të lira për të investuar; konsumatorët do të vazhdonin të konsumonin; e kështu ekonomia do të merrte një hov të ri.

Pas 10 vitesh, situata ka ndryshuar. Ekonomia amerikane është rritur, fitimet e vendet e punës po ashtu. Në bursa, aksionerët ndjekin njëri pas tjetrit rekordet dhe dy gjigantë amerikanë si Apple dhe Amazon kanë kapërcyer vlerën e 1 triliard dollarëve.

Këtyre rezultateve u gëzohet edhe presidenti amerikan, Donald Trump. Por, rreziku nuk ka kaluar.

Pas një krize si ajo e vitit 2008 pasojnë norma të ulëta interesi. Konsumatorët, shtetet, firmat marrin kredi të lira, malet e borxheve rriten, ekonomia rritet.

Për të penguar mbinxehjen e ekonomisë për shkak të inflacionit, Bankat Qendrore rrisin normat e interesit. Cikli mbyllet. Tani, ekspertët thonë se përpara ekonomisë amerikane ka një periudhë ftohjeje. E ata më skeptikët druajnë se jemi para një flluske të re, që mund të shpërthejë. Një shpërthim në Amerikë do të ndihej kudo, siç u ndie në vitin 2008.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *